Aliyot Devarim Re'eh -- Kiebrania/Kiswahili

Devarim -- Kumbukumbu la Torati 11:26-16:17 -- Haftara Isaya 54:11-55:5 -- Na Eliyahu BaYona Ben Yossef, Mkurugenzi Shalom Haverim Org. New York

Baraka ya Kusoma Torati:
Baruj atah Adonay, notein hatorah... — Umebarikiwa Wewe, Yeye wa Milele Mungu wetu, Mfalme wa ulimwengu, uliyetuchagua kati ya mataifa yote na kutupa Torati Yako.
Primera Aliá
11:26רְאֵה אָנֹכִי נֹתֵן לִפְנֵיכֶם הַיּוֹם בְּרָכָה וּקְלָלָהRe'eh anokhi noten lifneykhem hayom berakhah uklalah.Tazama, leo ninaweka mbele yenu baraka na laana:
11:27אֶת הַבְּרָכָה אֲשֶׁר תִּשְׁמְעוּ אֶל מִצְוֺת יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם הַיּוֹםEt-haberakhah asher tishme'u el-mitsvot Adonay Eloheykhem asher anokhi metsaveh etkhem hayom.baraka, ikiwa mtazitii amri za Yeye wa Milele, Mungu wenu, ninazowaamuru leo;
11:28וְהַקְּלָלָה אִם לֹא תִשְׁמְעוּ אֶל מִצְוֺת יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם וְסַרְתֶּם מִן הַדֶּרֶךְ אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם הַיּוֹם לָלֶכֶת אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים אֲשֶׁר לֹא יְדַעְתֶּםVehakelalah im-lo tishme'u el-mitsvot Adonay Eloheykhem vesartem min-haderekh asher anokhi metsaveh etkhem hayom lalekhet akharey elohim akherim asher lo-yedatem.na laana, ikiwa hamtazitii amri za Yeye wa Milele, Mungu wenu, bali mkageuka kutoka njia ninayowaamuru leo, kufuata miungu mingine msiyoijua.
11:29וְהָיָה כִּי יְבִיאֲךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֶל הָאָרֶץ אֲשֶׁר אַתָּה בָא שָׁמָּה לְרִשְׁתָּהּ וְנָתַתָּה אֶת הַבְּרָכָה עַל הַר גְּרִזִים וְאֶת הַקְּלָלָה עַל הַר עֵיבָלVehayah ki yevi'akha Adonay Eloheykha el-ha'arets asher atah vah-shamah lerishtah venatatah et-habrakhah al-har Gerizim ve'et-haklalah al-har Eyval.Na itakuwa, Yeye wa Milele, Mungu wako, atakapokuleta katika nchi unayoiendea kuimiliki, utaweka baraka juu ya mlima Gerizimu, na laana juu ya mlima Ebali.
11:30הֲלֹא הֵמָּה בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן אַחֲרֵי דֶּרֶךְ מְבוֹא הַשֶּׁמֶשׁ בְּאֶרֶץ הַכְּנַעֲנִי הַיֹּשֵׁב בָּעֲרָבָה מוּל הַגִּלְגָּל אֵצֶל אֵלוֹנֵי מֹרֶהHalo-hemah be'ever haYarden akharey derekh mevo hashemesh be'erets haKna'ani hayoshev ba'Aravah mul haGilgal etsel eloney Moreh.Je, si iko ng'ambo ya Yordani, nyuma ya njia ya machweo ya jua, katika nchi ya Wakanaani wanaokaa katika bonde, kukabili Gilgali, karibu na mialoni ya More?
11:31כִּי אַתֶּם עֹבְרִים אֶת הַיַּרְדֵּן לָבֹא לָרֶשֶׁת אֶת הָאָרֶץ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם נֹתֵן לָכֶם וִירִשְׁתֶּם אֹתָהּ וִישַׁבְתֶּם בָּהּKi atem ovrim et-haYarden lavo lareshet et-ha'arets asher-Adonay Eloheykhem noten lakhem virishtem otah vishavtem-bah.Kwa maana mko karibu kuvuka Yordani ili kuingia na kuimiliki nchi ambayo Yeye wa Milele, Mungu wenu, anawapa, nanyi mtaimiliki na kukaa ndani yake;
11:32וּשְׁמַרְתֶּם לַעֲשׂוֹת אֵת כָּל הַחֻקִּים וְאֶת הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר אָנֹכִי נֹתֵן לִפְנֵיכֶם הַיּוֹםUshmartem la'asot et kol-hachukim ve'et-hamishpatim asher anochi noten lifneykhem hayom.na mtaangalia kutenda sheria zote na hukumu zote ninazoweka mbele yenu leo.
12:1אֵלֶּה הַחֻקִּים וְהַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר תִּשְׁמְרוּן לַעֲשׂוֹת בָּאָרֶץ אֲשֶׁר נָתַן יְהוָה אֱלֹהֵי אֲבֹתֶיךָ לְךָ לְרִשְׁתָּהּ כָּל הַיָּמִים אֲשֶׁר אַתֶּם חַיִּים עַל הָאֲדָמָהEleh hakhukim vehamishpatim asher tishmerun la'asot ba'arets asher natan Adonay Elohey avoteykha lekha lerishtah kol-hayamim asher-atem khayim al-ha'adamah.Hizi ndizo sheria na hukumu mtakazoangalia kuzitenda katika nchi ambayo Yeye wa Milele, Mungu wa baba zako, amekupa kuimiliki, siku zote mtakazoishi juu ya nchi.
12:2אַבֵּד תְּאַבְּדוּן אֶת כָּל הַמְּקֹמוֹת אֲשֶׁר עָבְדוּ שָׁם הַגּוֹיִם אֲשֶׁר אַתֶּם יֹרְשִׁים אֹתָם אֶת אֱלֹהֵיהֶם עַל הֶהָרִים הָרָמִים וְעַל הַגְּבָעוֹת וְתַחַת כָּל עֵץ רַעֲנָןAbed te'abdun et-kol-hamekomot asher avdu-sham hagoyim asher atem yorshim otam et-Eloheyhem al-heharim haramim ve'al-hageva'ot vetakhat kol-ets ra'anan.Mtaharibu kabisa mahali pote ambapo mataifa mnayowafukuza waliwatumikia miungu yao, juu ya milima mirefu na juu ya vilima na chini ya kila mti mbichi.
12:3וְנִתַּצְתֶּם אֶת מִזְבּחֹתָם וְשִׁבַּרְתֶּם אֶת מַצֵּבֹתָם וַאֲשֵׁרֵיהֶם תִּשְׂרְפוּן בָּאֵשׁ וּפְסִילֵי אֱלֹהֵיהֶם תְּגַדֵּעוּן וְאִבַּדְתֶּם אֶת שְׁמָם מִן הַמָּקוֹם הַהוּאVenitatstem et-mizbekhotam veshibartem et-matsevotam va'ashereyhem tisrefun ba'esh ufsiley eloheykhem tegade'un ve'ibadetem et-shmam min-hamakom hahu.Nanyi mtabomoa madhabahu zao, na kuvunja nguzo zao, na kuchoma kwa moto miti yao mitakatifu, na kukata sanamu za miungu yao, na kufuta jina lao mahali hapo.
12:4לֹא תַעֲשׂוּן כֵּן לַיהוָה אֱלֹהֵיכֶםLo ta'asun ken l'Adonay Eloheykhem.Hamtafanya hivyo kwa Yeye wa Milele, Mungu wenu,
12:5כִּי אִם אֶל הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם מִכָּל שִׁבְטֵיכֶם לָשׂוּם אֶת שְׁמוֹ שָׁם לְשִׁכְנוֹ תִדְרְשׁוּ וּבָאתָ שָׁמָּהKi im-el-hamakom asher yivkhar Adonay Eloheykhem mikol-shivteykhem lasum et-shemo sham leshikhno tidreshu uvata shamah.bali mtatafuta mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wenu, atapachagua kutoka kabila zenu zote kuweka jina lake huko, kwa makao yake; na huko mtakwenda.
12:6וַהֲבֵאתֶם שָׁמָּה עֹלֹתֵיכֶם וְזִבְחֵיכֶם וְאֵת מַעְשְׂרֹתֵיכֶם וְאֵת תְּרוּמַת יֶדְכֶם וְנִדְרֵיכֶם וְנִדְבֹתֵיכֶם וּבְכֹרֹת בְּקַרְכֶם וְצֹאנְכֶםVahavetem shamah oloteykhem vezivkheykhem ve'et masroteykhem ve'et trumat yedkhem venidreykhem venidvoteykhem uvekhorot bekarkhem vetsonkhem.Na huko mtaleta sadaka zenu za kuteketezwa, na dhabihu zenu, na zaka zenu, na sadaka ya mkono wenu, na nadhiri zenu, na sadaka zenu za hiari, na wazaliwa wa kwanza wa ng'ombe na kondoo wenu;
12:7וַאֲכַלְתֶּם שָׁם לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם וּשְׂמַחְתֶּם בְּכֹל מִשְׁלַח יֶדְכֶם אַתֶּם וּבָתֵּיכֶם אֲשֶׁר בֵּרַכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָVa'akhaltem-sham lifney Adonay Eloheykhem usmakhtem bekhol mishlakh yedkhem atem uvateykhem asher berakhekha Adonay Eloheykha.na huko mtakula mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wenu, nanyi mtafurahi, ninyi na familia zenu, katika kila kitu mkiwekacho mkono wenu, ambacho Yeye wa Milele, Mungu wenu, amewabariki.
12:8לֹא תַעֲשׂוּן כְּכֹל אֲשֶׁר אֲנַחְנוּ עֹשִׂים פֹּה הַיּוֹם אִישׁ כָּל הַיָּשָׁר בְּעֵינָיוLo ta'asun kekol asher anakhnu osim poh hayom ish kol-hayashar be'eynav.Hamtafanya kama tunavyofanya hapa leo, kila mtu lile linaloonekana sawa machoni pake;
12:9כִּי לֹא בָּאתֶם עַד עָתָּה אֶל הַמְּנוּחָה וְאֶל הַנַּחֲלָה אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לָךְKi lo-vatem ad-atah el-hamenukhah ve'el-hanakhalah asher Adonay Eloheykha noten lakh.kwa maana bado hamjafika kwenye pumziko na urithi ambao Yeye wa Milele, Mungu wenu, anawapa.
12:10וַעֲבַרְתֶּם אֶת הַיַּרְדֵּן וִישַׁבְתֶּם בָּאָרֶץ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם מַנְחִיל אֶתְכֶם וְהֵנִיחַ לָכֶם מִכָּל אֹיְבֵיכֶם מִסָּבִיב וִישַׁבְתֶּם בֶּטַחVa'avartem et-haYarden vishavtem ba'arets asher-Adonay Eloheykhem mankhil etkhem veheniakh lakhem mikol-oyveykhem misaviv vishavtem-betakh.Lakini mtakapovuka Yordani na kukaa katika nchi ambayo Yeye wa Milele, Mungu wenu, anawapa kama urithi, naye atawapa pumziko kutoka kwa adui zenu wote pande zote, hivi kwamba mtakaa kwa usalama;
Segunda Aliá
12:11וְהָיָה הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם בּוֹ לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ שָׁם שָׁמָּה תָבִיאוּ אֵת כָּל אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם עוֹלֹתֵיכֶם וְזִבְחֵיכֶם מַעְשְׂרֹתֵיכֶם וּתְרֻמַת יֶדְכֶם וְכֹל מִבְחַר נִדְרֵיכֶם אֲשֶׁר תִּדְּרוּ לַיהוָהVehayah hamakom asher-yivkhar Adonay Eloheykhem bo leshaken shmo sham shamah tavi'u et kol-asher anokhi metsaveh etkhem oloteykhem vezivkheykhem masroteykhem utrumat yedkhem vekhol mivkhar nidreykhem asher tidru l'Adonay.ndipo, mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wenu, atapachagua ili kukalisha jina lake huko, huko mtaleta yote ninayowaamuru: sadaka zenu za kuteketezwa, na dhabihu zenu, zaka zenu, na sadaka ya mkono wenu, na bora zote za nadhiri zenu mlizoziapa kwa Yeye wa Milele.
12:12וּשְׂמַחְתֶּם לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אַתֶּם וּבְנֵיכֶם וּבְנֹתֵיכֶם וְעַבְדֵיכֶם וְאַמְהֹתֵיכֶם וְהַלֵּוִי אֲשֶׁר בְּשַׁעֲרֵיכֶם כִּי אֵין לוֹ חֵלֶק וְנַחֲלָה אִתְּכֶםUsmakhtem lifney Adonay Eloheykhem atem uvneykhem uvenoteykhem ve'avdeykhem ve'amhoteykhem vehaLevi asher besha'areykhem ki eyn lo khelek venakhalah itkhem.Nanyi mtafurahi mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wenu, ninyi, na wana wenu, na binti zenu, na watumwa wenu, na wajakazi wenu, na Mlawi aliye ndani ya malango yenu, kwa maana hana fungu wala urithi pamoja nanyi.
12:13הִשָּׁמֶר לְךָ פֶּן תַּעֲלֶה עֹלֹתֶיךָ בְּכָל מָקוֹם אֲשֶׁר תִּרְאֶהHishamer lekha pen-ta'aleh oloteykha bekol-makom asher tir'eh.Jihadhari usipande sadaka zako za kuteketezwa mahali popote uonapo;
12:14כִּי אִם בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה בְּאַחַד שְׁבָטֶיךָ שָׁם תַּעֲלֶה עֹלֹתֶיךָ וְשָׁם תַּעֲשֶׂה כֹּל אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּךָּKi im-bamakom asher-yivchar Adonay be'akhad shvateykha sham ta'aleh oloteykha vesham ta'aseh kol asher anokhi metsaveka.bali mahali ambapo Yeye wa Milele atapachagua katika mojawapo ya kabila zako, huko utatoa sadaka zako za kuteketezwa, na huko utafanya yote ninayokuamuru.
12:15רַק בְּכָל אַוַּת נַפְשְׁךָ תִּזְבַּח וְאָכַלְתָּ בָשָׂר כְּבִרְכַּת יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֲשֶׁר נָתַן לְךָ בְּכָל שְׁעָרֶיךָ הַטָּמֵא וְהַטָּהוֹר יֹאכְלֶנּוּ כַּצְּבִי וְכָאַיָּלRak bekol-avat nafshekha tizbakh ve'akhalta vasar kevirkat Adonay Eloheykha asher natan-lekha bekol-she'areykha hatame vehatahor yokhelenu katsvi vekha'ayal.Hata hivyo, kwa kadiri ya kila hamu ya nafsi yako waweza kuchinja na kula nyama katika malango yako yote, kulingana na baraka ya Yeye wa Milele, Mungu wako, aliyokupa; asiye safi na aliye safi wanaweza kuila pamoja, kama paa na kulungu.
12:16רַק הַדָּם לֹא תֹאכֵלוּ עַל הָאָרֶץ תִּשְׁפְּכֶנּוּ כַּמָּיִםRak hadam lo tokhelu al-ha'arets tishpekhenu kamayim.Lakini damu msiile; mtaimwaga juu ya nchi kama maji.
12:17לֹא תוּכַל לֶאֱכֹל בִּשְׁעָרֶיךָ מַעְשַׂר דְּגָנְךָ וְתִירֹשְׁךָ וְיִצְהָרֶךָ וּבְכֹרֹת בְּקָרְךָ וְצֹאנֶךָ וְכָל נְדָרֶיךָ אֲשֶׁר תִּדֹּר וְנִדְבֹתֶיךָ וּתְרוּמַת יָדֶךָLo-tukhal le'ekol bish'areykha ma'asar deganekha vetiroshkha veyitsharekha uvekhorot bekarkha vetsonekha vekol-nedareykha asher tidor venidvoteykha utrumat yadekha.Huwezi kula ndani ya malango yako zaka ya nafaka yako, wala ya divai mpya yako au mafuta yako, wala wazaliwa wa kwanza wa ng'ombe au kondoo wako, wala nadhiri zako uzitoazo, wala sadaka zako za hiari, wala sadaka ya mkono wako;
12:18כִּי אִם לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ תֹּאכְלֶנּוּ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בּוֹ אַתָּה וּבִנְךָ וּבִתֶּךָ וְעַבְדְּךָ וַאֲמָתֶךָ וְהַלֵּוִי אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ וְשָׂמַחְתָּ לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּכֹל מִשְׁלַח יָדֶךָKi im-lifney Adonay Eloheykha tokhlenu bamakom asher yivekhar Adonay Eloheykha bo atah uvinkha uvitekha ve'avdekha va'amatekha vehaLevi asher bish'areykha vesamakhta lifney Adonay Eloheykha bekol mishlakh yadekha.bali utavila mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, atapachagua, wewe, na mwana wako, na binti yako, na mtumwa wako, na mjakazi wako, na Mlawi aliye ndani ya malango yako; nawe utafurahi mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, katika kila kitu uwekacho mkono wako.
12:19הִשָּׁמֶר לְךָ פֶּן תַּעֲזֹב אֶת הַלֵּוִי כָּל יָמֶיךָ עַל אַדְמָתֶךָHishamer lekha pen-ta'azov et-haLevi kol-yameykha al-admatekha.Jihadhari usimwache Mlawi siku zote uishizo katika nchi yako.
12:20כִּי יַרְחִיב יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֶת גְּבוּלְךָ כַּאֲשֶׁר דִּבֶּר לָךְ וְאָמַרְתָּ אֹכְלָה בָשָׂר כִּי תְאַוֶּה נַפְשְׁךָ לֶאֱכֹל בָּשָׂר בְּכָל אַוַּת נַפְשְׁךָ תֹּאכַל בָּשָׂרKi-yarkhiv Adonay Eloheykha et-gvulkha ka'asher diber-lakh ve'amarta okhlah vasar ki-te'aveh nafshekha le'ekol basar bekol-avat nafshekha tokhal basar.Yeye wa Milele, Mungu wako, atakapopanua mipaka yako, kama alivyokuahidi, nawe useme: 'Nitakula nyama', kwa sababu nafsi yako inatamani kula nyama, waweza kula nyama kwa kadiri ya kila hamu ya nafsi yako.
12:21כִּי יִרְחַק מִמְּךָ הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לָשׂוּם שְׁמוֹ שָׁם וְזָבַחְתָּ מִבְּקָרְךָ וּמִצֹּאנְךָ אֲשֶׁר נָתַן יְהוָה לְךָ כַּאֲשֶׁר צִוִּיתִךָ וְאָכַלְתָּ בִּשְׁעָרֶיךָ בְּכֹל אַוַּת נַפְשֶׁךָKi-yirkhak mimekha hamakom asher yivkhar Adonay Eloheykha lasum shemo sham vezavakhta mibekarkha umitsonkha asher natan Adonay lekha ka'asher tsivitikha ve'akhalta bish'areykha bekol avat nafshekha.Ikiwa mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, atapachagua kuweka jina lake huko ni mbali sana na wewe, ndipo waweza kuchinja kutoka ng'ombe wako na kondoo wako alizokupa Yeye wa Milele, kama nilivyokuamuru, na utakula ndani ya malango yako kwa kadiri ya kila hamu ya nafsi yako.
12:22אַךְ כַּאֲשֶׁר יֵאָכֵל אֶת הַצְּבִי וְאֶת הָאַיָּל כֵּן תֹּאכְלֶנּוּ הַטָּמֵא וְהַטָּהוֹר יַחְדָּו יֹאכְלֶנּוּAkh ka'asher ye'akhel et-hatsvi ve'et-ha'ayal ken tokhlenu hatame vehatahor yakdav yokhlenu.Kama vile paa na kulungu vinavyoliwa, ndivyo utakavyovila; asiye safi na aliye safi wanaweza kuvila sawa sawa.
12:23רַק חֲזַק לְבִלְתִּי אֲכֹל הַדָּם כִּי הַדָּם הוּא הַנָּפֶשׁ וְלֹא תֹאכַל הַנֶּפֶשׁ עִם הַבָּשָׂרRak khazak levilti akhol hadam ki hadam hu hanafesh velo-tokhal hanefesh im-habasar.Lakini uwe imara kutoila damu, kwa maana damu ni uhai; usiile uhai pamoja na nyama.
12:24לֹא תֹּאכְלֶנּוּ עַל הָאָרֶץ תִּשְׁפְּכֶנּוּ כַּמָּיִםLo tokhelenu al-ha'arets tishpekhenu kamayim.Usiile; mtaimwaga juu ya nchi kama maji.
12:25לֹא תֹּאכְלֶנּוּ לְמַעַן יִיטַב לְךָ וּלְבָנֶיךָ אַחֲרֶיךָ כִּי תַעֲשֶׂה הַיָּשָׁר בְּעֵינֵי יְהוָהLo tokhelenu lema'an yitav lekha ulevaneykha akhareykha ki-ta'aseh hayashar be'eyney Adonay.Usiile, ili iwe vizuri kwako na kwa watoto wako baada yako, unapofanya lililo sawa machoni pa Yeye wa Milele.
12:26רַק קָדָשֶׁיךָ אֲשֶׁר יִהְיוּ לְךָ וּנְדָרֶיךָ תִּשָּׂא וּבָאתָ אֶל הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָהRak kodasheykha asher-yihyu lekha unedareykha tisa uvata el-hamakom asher-yivkhar Adonay.Lakini vitu vitakatifu ulivyo navyo, na nadhiri zako, utavichukua na kwenda mahali ambapo Yeye wa Milele atapachagua.
12:27וְעָשִׂיתָ עֹלֹתֶיךָ הַבָּשָׂר וְהַדָּם עַל מִזְבַּח יְהוָה אֱלֹהֶיךָ וְדַם זְבָחֶיךָ יִשָּׁפֵךְ עַל מִזְבַּח יְהוָה אֱלֹהֶיךָ וְהַבָּשָׂר תֹּאכֵלVe'asita oloteykha habasar vehadam al-mizbakh Adonay Eloheykha vedam-zevakheykha yishafekh al-mizbakh Adonay Eloheykha vehabasar tokhel.Nawe utatoa sadaka zako za kuteketezwa, nyama pamoja na damu, juu ya madhabahu ya Yeye wa Milele, Mungu wako; na damu ya dhabihu zako nyingine itamwagwa juu ya madhabahu ya Yeye wa Milele, Mungu wako, na nyama utaila.
12:28שְׁמֹר וְשָׁמַעְתָּ אֵת כָּל הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּךָּ לְמַעַן יִיטַב לְךָ וּלְבָנֶיךָ אַחֲרֶיךָ עַד עוֹלָם כִּי תַעֲשֶׂה הַטּוֹב וְהַיָּשָׁר בְּעֵינֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָShmor veshamata et kol-hadevarim ha'eleh asher anokhi metsaveka lema'an yitav lekha ulevaneykha akhareykha ad-olam ki ta'aseh hatov vehayashar be'eyney Adonay Eloheykha.Angalia na sikiliza maneno haya yote ninayokuamuru, ili iwe vizuri kwako na kwa watoto wako baada yako milele, unapofanya lililo jema na sawa machoni pa Yeye wa Milele, Mungu wako.
Tercera Aliá
12:29כִּי יַכְרִית יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֶת הַגּוֹיִם אֲשֶׁר אַתָּה בָא שָׁמָּה לָרֶשֶׁת אוֹתָם מִפָּנֶיךָ וְיָרַשְׁתָּ אֹתָם וְיָשַׁבְתָּ בְּאַרְצָםKi-yakhrit Adonay Eloheykha et-hagoyim asher atah va-shamah lareshet otam mipaneykha veyarashta otam veyashavta be'artsam.Yeye wa Milele, Mungu wako, atakapokatilia mbali mbele yako mataifa unayokwenda kuyafukuza, nawe ukiyafukuza na kukaa katika nchi yao,
12:30הִשָּׁמֶר לְךָ פֶּן תִּנָּקֵשׁ אַחֲרֵיהֶם אַחֲרֵי הִשָּׁמְדָם מִפָּנֶיךָ וּפֶן תִּדְרֹשׁ לֵאלֹהֵיהֶם לֵאמֹר אֵיכָה יַעַבְדוּ הַגּוֹיִם הָאֵלֶּה אֶת אֱלֹהֵיהֶם וְאֶעֱשֶׂה כֵּן גַּם אָנִיHishamer lekha pen-tinakesh akhareykhem akharey hishamdam mipaneykha ufen-tidrosh le-eloheykhem lemor eykhah ya'avdu hagoyim ha'eleh et-eloheykhem ve'e'eseh-ken gam-ani.jihadhari usinaswe kuwafuata, baada ya kuangamizwa mbele yako, na kuuliza kuhusu miungu yao, ukisema: 'Mataifa haya yaliitumikiaje miungu yao? Nami pia nitafanya vivyo hivyo.'
12:31לֹא תַעֲשֶׂה כֵן לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ כִּי כָּל תּוֹעֲבַת יְהוָה אֲשֶׁר שָׂנֵא עָשׂוּ לֵאלֹהֵיהֶם כִּי גַם אֶת בְּנֵיהֶם וְאֶת בְּנֹתֵיהֶם יִשְׂרְפוּ בָאֵשׁ לֵאלֹהֵיהֶםLo-ta'aseh khen l'Adonay Eloheykha ki chol-toavat Adonay asher sane asu l'eloheykhem ki gam et-bneyhem ve'et-benoteykhem yisrefu va'esh l'eloheykhem.Hutafanya hivyo kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, kwa maana kila chukizo ambalo Yeye wa Milele anachukia, wao wamewafanyia miungu yao; kwa maana hata wana wao na binti zao wanawachoma kwa moto kwa ajili ya miungu yao.
13:1אֵת כָּל הַדָּבָר אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם אֹתוֹ תִשְׁמְרוּ לַעֲשׂוֹת לֹא תֹסֵף עָלָיו וְלֹא תִגְרַע מִמֶּנּוּEt kol-hadavar asher anokhi metsaveh etkhem oto tishmeru la'asot lo-tosef alav velo tigra mimenu.Kila kitu ninachowaamuru, mtaangalia kukitenda; hutaongeza juu yake wala kupunguza kutoka humo.
13:2כִּי יָקוּם בְּקִרְבְּךָ נָבִיא אוֹ חֹלֵם חֲלוֹם וְנָתַן אֵלֶיךָ אוֹת אוֹ מוֹפֵתKi-yakum bekirbekha navi o kolem khalom venatan eleykha ot o mofet.Ikiwa katikati yako atatokea nabii, au mwotaji wa ndoto, na akupe ishara au ajabu,
13:3וּבָא הָאוֹת וְהַמּוֹפֵת אֲשֶׁר דִּבֶּר אֵלֶיךָ לֵאמֹר נֵלְכָה אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים אֲשֶׁר לֹא יְדַעְתָּם וְנָעָבְדֵםUva ha'ot vehamofet asher-diber eleykha lemor nelekhah akharey elohim akherim asher lo-yedatam vena'ovdem.na ile ishara au ajabu aliyokuambia itimie, akisema: 'Twendeni tukafuate miungu mingine, msiyoijua, tukaitumikie',
13:4לֹא תִשְׁמַע אֶל דִּבְרֵי הַנָּבִיא הַהוּא אוֹ אֶל חוֹלֵם הַחֲלוֹם הַהוּא כִּי מְנַסֶּה יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֶתְכֶם לָדַעַת הֲיִשְׁכֶם אֹהֲבִים אֶת יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם בְּכָל לְבַבְכֶם וּבְכָל נַפְשְׁכֶםLo tishma el-divrey hanavi hahu o el-kolem hakhalom hahu ki menaseh Adonay Eloheykhem etkhem lada'at hayishkhem ohavim et-Adonay Eloheykhem bekol-levavkhem uvekol-nafshekhem.hutasikiliza maneno ya nabii huyo, au mwotaji huyo wa ndoto, kwa maana Yeye wa Milele, Mungu wenu, anawajaribu, kujua kama mnampenda Yeye wa Milele, Mungu wenu, kwa moyo wenu wote na kwa nafsi yenu yote.
13:5אַחֲרֵי יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם תֵּלֵכוּ וְאֹתוֹ תִירָאוּ וְאֶת מִצְוֺתָיו תִּשְׁמֹרוּ וּבְקֹלוֹ תִשְׁמָעוּ וְאֹתוֹ תַעֲבֹדוּ וּבוֹ תִדְבָּקוּןAkharey Adonay Eloheykhem telekhu ve'oto tira'u ve'et-mitsvotav tishmoru uvekolo tishma'u ve'oto ta'avodu uvo tidbakun.Mtamfuata Yeye wa Milele, Mungu wenu, na kumcha, na kuzishika amri zake, na kuisikiliza sauti yake, na kumtumikia, na kushikamana naye.
13:6וְהַנָּבִיא הַהוּא אוֹ חֹלֵם הַחֲלוֹם הַהוּא יוּמָת כִּי דִבֶּר סָרָה עַל יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם הַמּוֹצִיא אֶתְכֶם מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם וְהַפֹּדְךָ מִבֵּית עֲבָדִים לְהַדִּיחֲךָ מִן הַדֶּרֶךְ אֲשֶׁר צִוְּךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לָלֶכֶת בָּהּ וּבִעַרְתָּ הָרָע מִקִּרְבֶּךָVehanavi hahu o kolem hakhalom hahu yumat ki diber-sarah al-Adonay Eloheykhem hamotsi etkhem me'erets Mitsrayim vehapodekha mibeyt avadim lehadikhakha min-haderekh asher tsivekha Adonay Eloheykha lalekhet bah uvi'arta hara mikirbekha.Na nabii huyo, au mwotaji huyo wa ndoto, atauawa, kwa sababu alihubiri uasi dhidi ya Yeye wa Milele, Mungu wenu, aliyewatoa katika nchi ya Misri na akakukomboa kutoka nyumba ya utumwa, ili kukugeuza kutoka njia ambayo Yeye wa Milele, Mungu wako, alikuamuru kuifuata. Hivyo utaondoa uovu kutoka miongoni mwako.
13:7כִּי יְסִיתְךָ אָחִיךָ בֶן אִמֶּךָ אוֹ בִנְךָ אוֹ בִתְּךָ אוֹ אֵשֶׁת חֵיקֶךָ אוֹ רֵעֲךָ אֲשֶׁר כְּנַפְשְׁךָ בַּסֵּתֶר לֵאמֹר נֵלְכָה וְנַעַבְדָה אֱלֹהִים אֲחֵרִים אֲשֶׁר לֹא יָדַעְתָּ אַתָּה וַאֲבֹתֶיךָKi yesitkha akhikha ven-imekha o-vinkha o-vitkha o eshet kheykekha o re'akha asher kenafshekha baseter lemor nelkhah vena'avdah elohim akherim asher lo yadata atah va'avoteykha.Ikiwa ndugu yako, mwana wa mama yako, au mwanao, au binti yako, au mke wa kifua chako, au rafiki yako aliye kama nafsi yako mwenyewe, akikushawishi kwa siri, akisema: 'Twendeni tukatumikie miungu mingine', msiyoijua, wewe wala baba zako,
13:8מֵאֱלֹהֵי הָעַמִּים אֲשֶׁר סְבִיבֹתֵיכֶם הַקְּרֹבִים אֵלֶיךָ אוֹ הָרְחֹקִים מִמֶּךָּ מִקְצֵה הָאָרֶץ וְעַד קְצֵה הָאָרֶץMe'elohey ha'amim asher svivoteykhem hakrovim eleykha o harekhokim mimeka miktseh ha'arets ve'ad-ketseh ha'arets.kutoka kwa miungu ya mataifa yaliyo kando yenu, karibu nawe au mbali nawe, kutoka mwisho mmoja wa dunia hadi mwingine,
13:9לֹא תֹאבֶה לוֹ וְלֹא תִשְׁמַע אֵלָיו וְלֹא תָחוֹס עֵינְךָ עָלָיו וְלֹא תַחְמֹל וְלֹא תְכַסֶּה עָלָיוLo-toveh lo velo tishma elav velo-takhos eynekha alav velo-takhmol velo-tekhaseh alav.hutakubaliana naye wala kumsikiliza; jicho lako halitamhurumia, wala hutamhurumia wala kumficha;
13:10כִּי הָרֹג תַּהַרְגֶנּוּ יָדְךָ תִּהְיֶה בּוֹ בָרִאשׁוֹנָה לַהֲמִיתוֹ וְיַד כָּל הָעָם בָּאַחֲרֹנָהKi harog tahargenu yadekha tihyeh-bo varishonah lahamito veyad kol-ha'am ba'akharonah.bali hakika utamuua; mkono wako utakuwa wa kwanza dhidi yake kumuua, kisha mkono wa watu wote.
13:11וּסְקַלְתּוֹ בָאֲבָנִים וָמֵת כִּי בִקֵּשׁ לְהַדִּיחֲךָ מֵעַל יְהוָה אֱלֹהֶיךָ הַמּוֹצִיאֲךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם מִבֵּית עֲבָדִיםUskalto va'avanim vamet ki vikesh lehadikhakha me'al Adonay Eloheykha hamotsi'akha me'erets Mitsrayim mibeyt avadim.Nawe utampiga kwa mawe hata afe, kwa sababu alijaribu kukugeuza kutoka kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, aliyekutoa katika nchi ya Misri, kutoka nyumba ya utumwa.
13:12וְכָל יִשְׂרָאֵל יִשְׁמְעוּ וְיִרָאוּן וְלֹא יוֹסִפוּ לַעֲשׂוֹת כַּדָּבָר הָרָע הַזֶּה בְּקִרְבֶּךָVechol-Yisra'el yishme'u veyira'un velo-yosifu la'asot kadavar hara hazeh bekirbekha.Na Israeli yote itasikia na kuogopa, wala hawatafanya tena uovu kama huo miongoni mwako.
13:13כִּי תִשְׁמַע בְּאַחַת עָרֶיךָ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לְךָ לָשֶׁבֶת שָׁם לֵאמֹרKi-tishma be'akhat areykha asher Adonay Eloheykha noten lekha lashevet sham lemor.Ukisikia ikisemwa kuhusu mojawapo ya miji yako, ambayo Yeye wa Milele, Mungu wako, anakupa kukaa ndani yake:
13:14יָצְאוּ אֲנָשִׁים בְּנֵי בְלִיַּעַל מִקִּרְבֶּךָ וַיַּדִּיחוּ אֶת יֹשְׁבֵי עִירָם לֵאמֹר נֵלְכָה וְנַעַבְדָה אֱלֹהִים אֲחֵרִים אֲשֶׁר לֹא יְדַעְתֶּםYatse'u anashim bney-Vliya'al mikirbekha vayadikhu et-yoshvey iram lemor nelkhah vena'avdah elohim akherim asher lo-yedatem.'Wametoka watu waovu miongoni mwako na kuwapotosha wenyeji wa mji wao, wakisema: Twendeni tukatumikie miungu mingine', msiyoijua,
13:15וְדָרַשְׁתָּ וְחָקַרְתָּ וְשָׁאַלְתָּ הֵיטֵב וְהִנֵּה אֱמֶת נָכוֹן הַדָּבָר נֶעֶשְׂתָה הַתּוֹעֵבָה הַזֹּאת בְּקִרְבֶּךָVedarashta vekhakarta vesha'alta heytev vehineh emet nakhon hadavar ne'estah hato'evah hazot bekirbekha.ndipo utauliza, na kuchunguza, na kuuliza kwa uangalifu; na tazama, ikiwa ni kweli na hakika kwamba chukizo kama hilo limefanywa miongoni mwako,
13:16הַכֵּה תַכֶּה אֶת יֹשְׁבֵי הָעִיר ההוא הַהִיא לְפִי חָרֶב הַחֲרֵם אֹתָהּ וְאֶת כָּל אֲשֶׁר בָּהּ וְאֶת בְּהֶמְתָּהּ לְפִי חָרֶבHakeh takeh et-yoshvey ha'ir hahi lefi-kharev hakharem otah ve'et-kol-asher-bah ve'et-behemtah lefi-kharev.hakika utawapiga wenyeji wa mji huo kwa makali ya upanga, ukiuangamiza kabisa pamoja na kila kitu kilichomo, na wanyama wake kwa makali ya upanga.
13:17וְאֶת כָּל שְׁלָלָהּ תִּקְבֹּץ אֶל תּוֹךְ רְחֹבָהּ וְשָׂרַפְתָּ בָאֵשׁ אֶת הָעִיר וְאֶת כָּל שְׁלָלָהּ כָּלִיל לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ וְהָיְתָה תֵּל עוֹלָם לֹא תִבָּנֶה עוֹדVe'et-kol-shlalah tikbots el-tokh rekhovah vesarafta va'esh et-ha'ir ve'et-kol-shlalah kalil l'Adonay Eloheykha vehayetah tel olam lo tibaneh od.Nawe utakusanya nyara zake zote katikati ya uwanja wake, na kuuchoma mji kwa moto na nyara zake zote, kabisa, kwa ajili ya Yeye wa Milele, Mungu wako; nao utakuwa lundo la magofu milele, hautajengwa tena kamwe.
13:18וְלֹא יִדְבַּק בְּיָדְךָ מְאוּמָה מִן הַחֵרֶם לְמַעַן יָשׁוּב יְהוָה מֵחֲרוֹן אַפּוֹ וְנָתַן לְךָ רַחֲמִים וְרִחַמְךָ וְהִרְבֶּךָ כַּאֲשֶׁר נִשְׁבַּע לַאֲבֹתֶיךָVelo-yidbak beyadekha me'umah min-hacherem lema'an yashuv Adonay mekharon apo venatan-lecha rakhamim verikhamekha vehirbekha ka'asher nishba la'avoteykha.Wala hakuna kitu chochote cha kile kilichoharamishwa kitakachong'ang'ania mkononi mwako, ili Yeye wa Milele ageuke kutoka hasira yake kali, na akupe rehema, na akuhurumie, na akuzidishe, kama alivyowaapia baba zako,
13:19כִּי תִשְׁמַע בְּקוֹל יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לִשְׁמֹר אֶת כָּל מִצְוֺתָיו אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם לַעֲשׂוֹת הַיָּשָׁר בְּעֵינֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָKi tishma bekol Adonay Eloheykha lishmor et-kol-mitsvotav asher anokhi metsavekha hayom la'asot hayashar be'eyney Adonay Eloheykha.utakapoisikiliza sauti ya Yeye wa Milele, Mungu wako, ukizishika amri zake zote ninazokuamuru leo, ukifanya lililo sawa machoni pa Yeye wa Milele, Mungu wako.
Cuarta Aliá
14:1בָּנִים אַתֶּם לַיהוָה אֱלֹהֵיכֶם לֹא תִתְגֹּדְדוּ וְלֹא תָשִׂימוּ קָרְחָה בֵּין עֵינֵיכֶם לָמֵתBanim atem l'Adonay Eloheykhem lo titgodedu velo-tasimu korkhah beyn eyneykhem lamet.Ninyi ni watoto wa Yeye wa Milele, Mungu wenu; hamtajikatakata, wala kunyoa vipara kati ya macho yenu kwa ajili ya wafu.
14:2כִּי עַם קָדוֹשׁ אַתָּה לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ וּבְךָ בָּחַר יְהוָה לִהְיוֹת לוֹ לְעַם סְגֻלָּה מִכֹּל הָעַמִּים אֲשֶׁר עַל פְּנֵי הָאֲדָמָהKi am kadosh atah l'Adonay Eloheykha uvekha bakhar Adonay lihyot lo le'am sgulah mikol ha'amim asher al-peney ha'adamah.Kwa maana wewe ni watu watakatifu kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, na Yeye wa Milele amekuchagua kuwa watu wake wa thamani, zaidi ya mataifa yote yaliyo juu ya uso wa nchi.
14:3לֹא תֹאכַל כָּל תּוֹעֵבָהLo tokhal kol-to'evah.Hutakula kitu chochote kichukizacho.
14:4זֹאת הַבְּהֵמָה אֲשֶׁר תֹּאכֵלוּ שׁוֹר שֵׂה כְשָׂבִים וְשֵׂה עִזִּיםZot habehemah asher tokhelu shor seh khesavim veseh izim.Hawa ndio wanyama mnaoweza kula: ng'ombe, kondoo na mbuzi;
14:5אַיָּל וּצְבִי וְיַחְמוּר וְאַקּוֹ וְדִישֹׁן וּתְאוֹ וָזָמֶרAyal utsvi veyakhmur ve'ako vedishon ute'o vazamer.kulungu, na paa, na swala, na mbuzi wa mwitu, na paa wa jangwani, na ng'ombe wa mwitu, na mbuzi wa mlimani.
14:6וְכָל בְּהֵמָה מַפְרֶסֶת פַּרְסָה וְשֹׁסַעַת שֶׁסַע שְׁתֵּי פְרָסוֹת מַעֲלַת גֵּרָה בַּבְּהֵמָה אֹתָהּ תֹּאכֵלוּVekol-behemah mafreset parsah veshosa'at shesa shtey frasot ma'alat gerah babehemah otah tokhelu.Na kila mnyama mwenye ukwato uliogawanyika, kugawanyika mara mbili, na anayecheua, miongoni mwa wanyama, huyo mnaweza kumla.
14:7אַךְ אֶת זֶה לֹא תֹאכְלוּ מִמַּעֲלֵי הַגֵּרָה וּמִמַּפְרִיסֵי הַפַּרְסָה הַשְּׁסוּעָה אֶת הַגָּמָל וְאֶת הָאַרְנֶבֶת וְאֶת הַשָּׁפָן כִּי מַעֲלֵה גֵרָה הֵמָּה וּפַרְסָה לֹא הִפְרִיסוּ טְמֵאִים הֵם לָכֶםAch et-zeh lo tokhlu mima'aley hagerah umimafrisey haparsah hashesu'ah et-hagamal ve'et-ha'arnevet ve'et-hashafan ki-ma'aleh gerah hemah ufarsah lo hifrisu tme'im hem lakhem.Hata hivyo, miongoni mwa wale wanaocheua au wenye ukwato uliogawanyika, hamtawala hawa: ngamia, na sungura, na pelele, kwa maana wanacheua lakini hawana ukwato uliogawanyika; ni najisi kwenu;
14:8וְאֶת הַחֲזִיר כִּי מַפְרִיס פַּרְסָה הוּא וְלֹא גֵרָה טָמֵא הוּא לָכֶם מִבְּשָׂרָם לֹא תֹאכֵלוּ וּבְנִבְלָתָם לֹא תִגָּעוּVe'et-hakhazir ki-mafris parsah hu velo gerah tame hu lakhem mibesaram lo tokhelu uvenivlatam lo tiga'u.wala nguruwe, kwa maana ana ukwato uliogawanyika lakini hacheui; ni najisi kwenu. Msile nyama yao, wala msiguse mzoga wao.
14:9אֶת זֶה תֹּאכְלוּ מִכֹּל אֲשֶׁר בַּמָּיִם כֹּל אֲשֶׁר לוֹ סְנַפִּיר וְקַשְׂקֶשֶׂת תֹּאכֵלוּEt-zeh tokhelu mikol asher bamayim kol asher-lo snapir vekaskeset tokhelu.Haya mnaweza kula miongoni mwa yote yaliyomo majini: yote yenye mapezi na magamba mnaweza kula;
14:10וְכֹל אֲשֶׁר אֵין לוֹ סְנַפִּיר וְקַשְׂקֶשֶׂת לֹא תֹאכֵלוּ טָמֵא הוּא לָכֶםVekol asher eyn-lo snapir vekaskeset lo tokhelu tame hu lakhem.lakini yote yasiyo na mapezi na magamba hamtayala; ni najisi kwenu.
14:11כָּל צִפּוֹר טְהֹרָה תֹּאכֵלוּKol-tsipor tehorah tokhelu.Kila ndege safi mnaweza kula.
14:12וְזֶה אֲשֶׁר לֹא תֹאכְלוּ מֵהֶם הַנֶּשֶׁר וְהַפֶּרֶס וְהָעָזְנִיָּהVezeh asher lo-tokhlu mehem hanesher vehaperes veha'ozniyah.Lakini hawa ndio msiowala: tai, na tumbusi, na tai wa baharini;
14:13וְהָרָאָה וְאֶת הָאַיָּה וְהַדַּיָּה לְמִינָהּVehara'ah ve'et-ha'ayah vehadayah leminah.na kipanga, na kembo, na tumbusi, kwa jinsi yao;
14:14וְאֵת כָּל עֹרֵב לְמִינוֹVe'et kol-orev lemino.na kila kunguru, kwa jinsi yake;
14:15וְאֵת בַּת הַיַּעֲנָה וְאֶת הַתַּחְמָס וְאֶת הַשָּׁחַף וְאֶת הַנֵּץ לְמִינֵהוּVe'et bat haya'anah ve'et-hatakhmas ve'et-hashakhaf ve'et-hanets leminehu.na mbuni, na bundi wa usiku, na shakwe, na kipanga, kwa jinsi yake;
14:16אֶת הַכּוֹס וְאֶת הַיַּנְשׁוּף וְהַתִּנְשָׁמֶתEt-hakos ve'et-hayanshuf vehatinshamet.bundi mdogo, na bundi mkubwa, na ndege mweupe,
14:17וְהַקָּאָת וְאֶת הָרָחָמָה וְאֶת הַשָּׁלָךְVehaka'at ve'et-harakhamah ve'et-hashalakh.na pelikani, na tumbusi wa Misri, na korongo wa maji,
14:18וְהַחֲסִידָה וְהָאֲנָפָה לְמִינָהּ וְהַדּוּכִיפַת וְהָעֲטַלֵּףVehakhasidah veha'anafah leminah vehadukhifat veha'atalef.na korongo, na koikoi, kwa jinsi yake, na hudihudi, na popo.
14:19וְכֹל שֶׁרֶץ הָעוֹף טָמֵא הוּא לָכֶם לֹא יֵאָכֵלוּVekol sherets ha'of tame hu lakhem lo ye'akhelu.Na kila mdudu mwenye mabawa atakuwa najisi kwenu; hataliwa.
14:20כָּל עוֹף טָהוֹר תֹּאכֵלוּKol-of tahor tokhelu.Kila ndege safi mnaweza kula.
14:21לֹא תֹאכְלוּ כָל נְבֵלָה לַגֵּר אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ תִּתְּנֶנָּה וַאֲכָלָהּ אוֹ מָכֹר לְנָכְרִי כִּי עַם קָדוֹשׁ אַתָּה לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ לֹא תְבַשֵּׁל גְּדִי בַּחֲלֵב אִמּוֹLo tokhlu kol-nevelah lager asher-bish'areykha titnenah va'akhalah o makor lenokri ki am kadosh atah l'Adonay Eloheykha lo-tevashel gedi bakhalev imo.Hamtakula mnyama yeyote aliyekufa mwenyewe; waweza kumpa mgeni aliye ndani ya malango yako, ili amle, au waweza kumuuza kwa mgeni; kwa maana wewe ni watu watakatifu kwa Yeye wa Milele, Mungu wako. Hutachemsha mwana-mbuzi katika maziwa ya mama yake.
Quinta Aliá
14:22עַשֵּׂר תְּעַשֵּׂר אֵת כָּל תְּבוּאַת זַרְעֶךָ הַיֹּצֵא הַשָּׂדֶה שָׁנָה שָׁנָהAser te'aser et kol-tvu'at zar'ekha hayotse hasadeh shanah shanah.Hakika utatoa zaka ya mazao yote ya mbegu yako yanayotokana na shamba mwaka baada ya mwaka.
14:23וְאָכַלְתָּ לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ שָׁם מַעְשַׂר דְּגָנְךָ תִּירֹשְׁךָ וְיִצְהָרֶךָ וּבְכֹרֹת בְּקָרְךָ וְצֹאנֶךָ לְמַעַן תִּלְמַד לְיִרְאָה אֶת יְהוָה אֱלֹהֶיךָ כָּל הַיָּמִיםVe'akhalta lifney Adonay Eloheykha bamakom asher-yivkhar leshaken shemo sham masar degankha tiroshkha veyitsharekha uvekhorot bekarekha vetsonekha lema'an tilmad leyir'ah et-Adonay Eloheykha kol-hayamim.Nawe utakula mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, mahali atakapopachagua kukalisha jina lake huko, zaka ya nafaka yako, divai mpya yako, na mafuta yako, na wazaliwa wa kwanza wa ng'ombe na kondoo wako, ili ujifunze kumcha Yeye wa Milele, Mungu wako, siku zote.
14:24וְכִי יִרְבֶּה מִמְּךָ הַדֶּרֶךְ כִּי לֹא תוּכַל שְׂאֵתוֹ כִּי יִרְחַק מִמְּךָ הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לָשׂוּם שְׁמוֹ שָׁם כִּי יְבָרֶכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָVekhi-yirbeh mimekha haderekh ki lo tukhal seto ki-yirkhak mimkha hamakom asher yivkhar Adonay Eloheykha lasum shmo sham ki yevarekhekha Adonay Eloheykha.Lakini ikiwa njia ni ndefu mno kwako, hivi kwamba huwezi kuibeba, kwa sababu mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, anapachagua kuweka jina lake huko ni mbali sana na wewe, Yeye wa Milele, Mungu wako, akiwa amekubariki,
14:25וְנָתַתָּה בַּכָּסֶף וְצַרְתָּ הַכֶּסֶף בְּיָדְךָ וְהָלַכְתָּ אֶל הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בּוֹVenatatah bakasef vetsarta hakesef beyadekha vehalakhta el-hamakom asher yivkhar Adonay Eloheykha bo.ndipo utaibadilisha kuwa fedha, na kufunga fedha hiyo mkononi mwako, na kwenda mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, anapachagua.
14:26וְנָתַתָּה הַכֶּסֶף בְּכֹל אֲשֶׁר תְּאַוֶּה נַפְשְׁךָ בַּבָּקָר וּבַצֹּאן וּבַיַּיִן וּבַשֵּׁכָר וּבְכֹל אֲשֶׁר תִּשְׁאָלְךָ נַפְשֶׁךָ וְאָכַלְתָּ שָּׁם לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ וְשָׂמַחְתָּ אַתָּה וּבֵיתֶךָVenatatah hakesef bekol asher-te'aveh nafshekha babakar uvatson uvayayin uvashekhar uvekol asher tish'alkha nafshekha ve'akhalta sham lifney Adonay Eloheykha vesamakhta atah uveytekha.Nawe utatumia fedha hiyo kwa yote ambayo nafsi yako inatamani: kwa ng'ombe, au kondoo, au divai, au kileo, au chochote ambacho nafsi yako inakuomba; nawe utakula huko mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, na kufurahi, wewe na nyumba yako.
14:27וְהַלֵּוִי אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ לֹא תַעַזְבֶנּוּ כִּי אֵין לוֹ חֵלֶק וְנַחֲלָה עִמָּךְVehaLevi asher-bish'areykha lo ta'azvenu ki eyn lo khelek venakhalah imakh.Nawe usimwache Mlawi aliye ndani ya malango yako, kwa maana hana fungu wala urithi pamoja nawe.
14:28מִקְצֵה שָׁלֹשׁ שָׁנִים תּוֹצִיא אֶת כָּל מַעְשַׂר תְּבוּאָתְךָ בַּשָּׁנָה הַהִוא וְהִנַּחְתָּ בִּשְׁעָרֶיךָMiktseh shalosh shanim totsi et-kol-masar tevu'atkha bashanah hakhi vehinakhta bish'areykha.Mwishoni mwa kila mwaka wa tatu, utatoa zaka yote ya mazao yako ya mwaka huo, na kuiweka ndani ya malango yako,
14:29וּבָא הַלֵּוִי כִּי אֵין לוֹ חֵלֶק וְנַחֲלָה עִמָּךְ וְהַגֵּר וְהַיָּתוֹם וְהָאַלְמָנָה אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ וְאָכְלוּ וְשָׂבֵעוּ לְמַעַן יְבָרֶכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּכָל מַעֲשֵׂה יָדְךָ אֲשֶׁר תַּעֲשֶׂהUva haLevi ki eyn-lo khelek venakhalah imakh vehager vehayatom veha'almanah asher bish'areykha ve'akhlu vesave'u lema'an yevarekhekha Adonay Eloheykha bekol-ma'aseh yadekha asher ta'aseh.na Mlawi atakuja, kwa maana hana fungu wala urithi pamoja nawe, na mgeni, na yatima, na mjane walio ndani ya malango yako, nao watakula na kushiba, ili Yeye wa Milele, Mungu wako, akubariki katika kila kazi ya mkono wako unayoifanya.
Sexta Aliá
15:1מִקֵּץ שֶׁבַע שָׁנִים תַּעֲשֶׂה שְׁמִטָּהMikets sheva-shanim ta'aseh shmitah.Mwishoni mwa kila miaka saba, utafanya msamaha.
15:2וְזֶה דְּבַר הַשְּׁמִטָּה שָׁמוֹט כָּל בַּעַל מַשֵּׁה יָדוֹ אֲשֶׁר יַשֶּׁה בְּרֵעֵהוּ לֹא יִגֹּשׂ אֶת רֵעֵהוּ וְאֶת אָחִיו כִּי קָרָא שְׁמִטָּה לַיהוָהVezeh devar hashmitah shamot kol-ba'al masheh yado asher yasheh bere'ehu lo yigos et-re'ehu ve'et-akhiv ki-kara shmitah l'Adonay.Na hii ndiyo namna ya msamaha: kila mdai aliyemkopesha jirani yake kitu atamsamehe; hatamdai jirani yake au ndugu yake, kwa maana hii inaitwa msamaha wa Yeye wa Milele.
15:3אֶת הַנָּכְרִי תִּגֹּשׂ וַאֲשֶׁר יִהְיֶה לְךָ אֶת אָחִיךָ תַּשְׁמֵט יָדֶךָEt-hanokri tigos va'asher yihyeh lekha et-akhikha tashmet yadekha.Kwa mgeni waweza kumdai; lakini kile ulicho nacho kwa ndugu yako, mkono wako utakisamehe.
15:4אֶפֶס כִּי לֹא יִהְיֶה בְּךָ אֶבְיוֹן כִּי בָרֵךְ יְבָרֶכְךָ יְהוָה בָּאָרֶץ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לְךָ נַחֲלָה לְרִשְׁתָּהּEfes ki lo yihyeh-bekha evyon ki-varekh yevarekhekha Adonay ba'arets asher Adonay Eloheykha noten-lekha nakhalah lerishtah.Hata hivyo, hatakuwepo maskini miongoni mwenu, kwa maana Yeye wa Milele atakubariki hakika katika nchi ambayo Yeye wa Milele, Mungu wako, anakupa kama urithi kuimiliki,
15:5רַק אִם שָׁמוֹעַ תִּשְׁמַע בְּקוֹל יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לִשְׁמֹר לַעֲשׂוֹת אֶת כָּל הַמִּצְוָה הַזֹּאת אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹםRak im-shamoa tishma bekol Adonay Eloheykha lishmor la'asot et-kol-hamitsvah hazot asher anokhi metsavekha hayom.mradi tu usikilize kwa uangalifu sauti ya Yeye wa Milele, Mungu wako, ili kushika na kutenda amri hii yote ninayokuamuru leo.
15:6כִּי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בֵּרַכְךָ כַּאֲשֶׁר דִּבֶּר לָךְ וְהַעֲבַטְתָּ גּוֹיִם רַבִּים וְאַתָּה לֹא תַעֲבֹט וּמָשַׁלְתָּ בְּגוֹיִם רַבִּים וּבְךָ לֹא יִמְשֹׁלוּKi-Adonay Eloheykha berakhekha ka'asher diber-lakh veha'avateta goyim rabim ve'atah lo ta'avot umashalta begoyim rabim uvekha lo yimsholu.Kwa maana Yeye wa Milele, Mungu wako, atakubariki kama alivyokuahidi; nawe utakopesha mataifa mengi, lakini wewe hutakopa; nawe utatawala mataifa mengi, lakini wao hawatakutawala wewe.
15:7כִּי יִהְיֶה בְךָ אֶבְיוֹן מֵאַחַד אַחֶיךָ בְּאַחַד שְׁעָרֶיךָ בְּאַרְצְךָ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לָךְ לֹא תְאַמֵּץ אֶת לְבָבְךָ וְלֹא תִקְפֹּץ אֶת יָדְךָ מֵאָחִיךָ הָאֶבְיוֹןKi-yihyeh vekha evyon me'akhad akheikha be'akhad she'areykha be'artsekha asher-Adonay Eloheykha noten lakh lo te'amets et-levavekha velo tikpots et-yadekha me'akhikha ha'evyon.Atakapokuwepo miongoni mwako maskini, mmoja wa ndugu zako, katika mojawapo ya miji yako, katika nchi yako ambayo Yeye wa Milele, Mungu wako, anakupa, hutafanya moyo wako kuwa mgumu wala kufunga mkono wako kwa ndugu yako maskini;
15:8כִּי פָתֹחַ תִּפְתַּח אֶת יָדְךָ לוֹ וְהַעֲבֵט תַּעֲבִיטֶנּוּ דֵּי מַחְסֹרוֹ אֲשֶׁר יֶחְסַר לוֹKi-fatoakh tiftakh et-yadekha lo veha'avet ta'avitenu dey maksoro asher yeksar lo.bali hakika utamfungulia mkono wako, na hakika utamkopesha kile anachohitaji, kulingana na haja yake.
15:9הִשָּׁמֶר לְךָ פֶּן יִהְיֶה דָבָר עִם לְבָבְךָ בְלִיַּעַל לֵאמֹר קָרְבָה שְׁנַת הַשֶּׁבַע שְׁנַת הַשְּׁמִטָּה וְרָעָה עֵינְךָ בְּאָחִיךָ הָאֶבְיוֹן וְלֹא תִתֵּן לוֹ וְקָרָא עָלֶיךָ אֶל יְהוָה וְהָיָה בְךָ חֵטְאHishamer lekha pen-yihyeh davar im-levavekha vliya'al lemor karvah shnat-hasheva shnat hashmitah vera'ah eynekha be'akhikha ha'evyon velo titen lo vekara aleykha el-Adonay vehayah vekha khet.Jihadhari kusiwe na wazo baya moyoni mwako, ukisema: 'Mwaka wa saba, mwaka wa msamaha, unakaribia', na jicho lako likawa baya kwa ndugu yako maskini, nawe usimpe kitu chochote, naye akalia dhidi yako kwa Yeye wa Milele, na dhambi ikawa juu yako.
15:10נָתוֹן תִּתֵּן לוֹ וְלֹא יֵרַע לְבָבְךָ בְּתִתְּךָ לוֹ כִּי בִּגְלַל הַדָּבָר הַזֶּה יְבָרֶכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּכָל מַעֲשֶׂךָ וּבְכֹל מִשְׁלַח יָדֶךָNaton titen lo velo-yera levavekha betitkha lo ki biglal hadavar hazeh yevarekhekha Adonay Eloheykha bekol-ma'asecha uvekol mishlakh yadekha.Hakika utampa, na moyo wako hautahuzunika unapompa; kwa maana kwa sababu hii Yeye wa Milele, Mungu wako, atakubariki katika kazi zako zote na katika kila kitu unachoweka mkono wako.
15:11כִּי לֹא יֶחְדַּל אֶבְיוֹן מִקֶּרֶב הָאָרֶץ עַל כֵּן אָנֹכִי מְצַוְּךָ לֵאמֹר פָּתֹחַ תִּפְתַּח אֶת יָדְךָ לְאָחִיךָ לַעֲנִיֶּךָ וּלְאֶבְיֹנְךָ בְּאַרְצֶךָKi lo-yekhdal evyon mikerev ha'arets al-ken anokhi metsavekha lemor patoakh tiftakh et-yadekha le'akhikha la'anyekha ule'evyonkha be'artsekha.Kwa maana maskini hatakoma kamwe kuwepo katika nchi; kwa hiyo ninakuamuru, nikisema: 'Hakika utamfungulia mkono wako ndugu yako, maskini wako na mhitaji wako, katika nchi yako.'
15:12כִּי יִמָּכֵר לְךָ אָחִיךָ הָעִבְרִי אוֹ הָעִבְרִיָּה וַעֲבָדְךָ שֵׁשׁ שָׁנִים וּבַשָּׁנָה הַשְּׁבִיעִת תְּשַׁלְּחֶנּוּ חָפְשִׁי מֵעִמָּךְKi yimakher lekha akhikha ha'Ivri o ha'Ivriyah va'avadkha shesh shanim uvashanah hashvi'it teshalkhenu chofshi me'imakh.Ikiwa ndugu yako Mwebrania au Mwebrania mwanamke ataukuuzwa kwako, atakutumikia miaka sita, lakini katika mwaka wa saba utamwacha aende huru kutoka kwako.
15:13וְכִי תְשַׁלְּחֶנּוּ חָפְשִׁי מֵעִמָּךְ לֹא תְשַׁלְּחֶנּוּ רֵיקָםVechi-teshalekhenu khofshi me'imakh lo teshalekhenu reykam.Nawe utakapomwacha aende huru kutoka kwako, hutamwacha aende mikono mitupu;
15:14הַעֲנֵיק תַּעֲנִיק לוֹ מִצֹּאנְךָ וּמִגָּרְנְךָ וּמִיִּקְבֶךָ אֲשֶׁר בֵּרַכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ תִּתֶּן לוֹHa'aneyk ta'anik lo mitsonekha umigornekha umikvekha asher berakhekha Adonay Eloheykha titen-lo.bali utampatia kwa ukarimu kutoka kwa kundi lako, na kutoka sakafu yako ya kupuria, na kutoka shinikizo lako la mvinyo; kutoka kile ambacho Yeye wa Milele, Mungu wako, amekubariki, utampa.
15:15וְזָכַרְתָּ כִּי עֶבֶד הָיִיתָ בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם וַיִּפְדְּךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ עַל כֵּן אָנֹכִי מְצַוְּךָ אֶת הַדָּבָר הַזֶּה הַיּוֹםVezakharta ki eved hayita be'erets Mitsrayim vayifdekha Adonay Eloheykha al-ken anokhi metsavekha et-hadavar hazeh hayom.Nawe utakumbuka kwamba ulikuwa mtumwa katika nchi ya Misri, na Yeye wa Milele, Mungu wako, alikukomboa; kwa hiyo ninakuamuru jambo hili leo.
15:16וְהָיָה כִּי יֹאמַר אֵלֶיךָ לֹא אֵצֵא מֵעִמָּךְ כִּי אֲהֵבְךָ וְאֶת בֵּיתֶךָ כִּי טוֹב לוֹ עִמָּךְVehayah ki-yomar eleykha lo etse me'imakh ki ahevkha ve'et-beytekha ki-tov lo imakh.Na ikiwa atakuambia: 'Sitatoka kwako', kwa sababu anakupenda wewe na nyumba yako, kwa sababu yuko vizuri kwako,
15:17וְלָקַחְתָּ אֶת הַמַּרְצֵעַ וְנָתַתָּה בְאָזְנוֹ וּבַדֶּלֶת וְהָיָה לְךָ עֶבֶד עוֹלָם וְאַף לַאֲמָתְךָ תַּעֲשֶׂה כֵּןVelakakhta et-hamartsea venatatah ve'ozno uvadelet vehayah lekha eved olam ve'af la'amatkha ta'aseh-ken.ndipo utachukua uma, na kutoboa sikio lake karibu na mlango, naye atakuwa mtumwa wako milele. Na vivyo hivyo utamfanyia mjakazi wako.
15:18לֹא יִקְשֶׁה בְעֵינֶךָ בְּשַׁלֵּחֲךָ אֹתוֹ חָפְשִׁי מֵעִמָּךְ כִּי מִשְׁנֶה שְׂכַר שָׂכִיר עֲבָדְךָ שֵׁשׁ שָׁנִים וּבֵרַכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּכֹל אֲשֶׁר תַּעֲשֶׂהLo-yiksheh ve'eynekha beshalekhakha oto khofshi me'imakh ki mishneh schar sakhir avadekha shesh shanim uverakhekha Adonay Eloheykha bekol asher ta'aseh.Haitakuonekana kuwa vigumu utakapomwacha aende huru kutoka kwako, kwa maana amekutumikia miaka sita, mara mbili ya mshahara wa mfanyakazi; na Yeye wa Milele, Mungu wako, atakubariki katika yote unayofanya.
Séptima Aliá
15:19כָּל הַבְּכוֹר אֲשֶׁר יִוָּלֵד בִּבְקָרְךָ וּבְצֹאנְךָ הַזָּכָר תַּקְדִּישׁ לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ לֹא תַעֲבֹד בִּבְכֹר שׁוֹרֶךָ וְלֹא תָגֹז בְּכוֹר צֹאנֶךָKol-habekor asher yivaled bivekarkha uvetsonkha hazakhar takdish l'Adonay Eloheykha lo ta'avod bivkhor shorekha velo tagoz bekor tsonekha.Kila mzaliwa wa kwanza wa kiume atakayezaliwa kutoka kwa ng'ombe wako na kondoo wako, utamtakasa kwa Yeye wa Milele, Mungu wako; hutafanya kazi na mzaliwa wa kwanza wa ng'ombe wako, wala kumnyoa mzaliwa wa kwanza wa kondoo wako.
15:20לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ תֹאכֲלֶנּוּ שָׁנָה בְשָׁנָה בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אַתָּה וּבֵיתֶךָLifney Adonay Eloheykha tokhlenu shanah veshanah bamakom asher-yivkhar Adonay atah uveytekha.Mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, utamla, mwaka baada ya mwaka, wewe na nyumba yako, mahali ambapo Yeye wa Milele anapachagua.
15:21וְכִי יִהְיֶה בוֹ מוּם פִּסֵּחַ אוֹ עִוֵּר כֹּל מוּם רָע לֹא תִזְבָּחֶנּוּ לַיהוָה אֱלֹהֶיךָVechi-yihyeh vo mum pise'akh o iver kol mum ra lo tizbakhenu l'Adonay Eloheykha.Lakini ikiwa ana kasoro, kama vile kilema au upofu, au kasoro nyingine yoyote mbaya, hutamtoa dhabihu kwa Yeye wa Milele, Mungu wako.
15:22בִּשְׁעָרֶיךָ תֹּאכֲלֶנּוּ הַטָּמֵא וְהַטָּהוֹר יַחְדָּו כַּצְּבִי וְכָאַיָּלBish'areykha tokhelenu hatame vehatahor yakdav katsvi vekha'ayal.Ndani ya malango yako utamla; asiye safi na aliye safi wanaweza kumla sawa sawa, kama paa na kulungu.
15:23רַק אֶת דָּמוֹ לֹא תֹאכֵל עַל הָאָרֶץ תִּשְׁפְּכֶנּוּ כַּמָּיִםRak et-damo lo tokhel al-ha'arets tishpekhenu kamayim.Lakini damu yake hutaila; utaimwaga juu ya nchi kama maji.
16:1שָׁמוֹר אֶת חֹדֶשׁ הָאָבִיב וְעָשִׂיתָ פֶּסַח לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ כִּי בְּחֹדֶשׁ הָאָבִיב הוֹצִיאֲךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ מִמִּצְרַיִם לָיְלָהShamor et-kodesh ha'Aviv ve'asita Pesakh l'Adonay Eloheykha ki bekhodesh ha'Aviv hotsi'akha Adonay Eloheykha miMitsrayim laylah.Angalia mwezi wa Avivu, na fanya Pasaka kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, kwa maana katika mwezi wa Avivu Yeye wa Milele, Mungu wako, alikutoa Misri usiku.
16:2וְזָבַחְתָּ פֶּסַח לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ צֹאן וּבָקָר בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ שָׁםVezavakhta Pesakh l'Adonay Eloheykha tson uvakar bamakom asher yivekhar Adonay leshaken shmo sham.Nawe utatoa dhabihu ya Pasaka kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, kutoka kwa kondoo na ng'ombe, mahali ambapo Yeye wa Milele atapachagua kukalisha jina lake huko.
16:3לֹא תֹאכַל עָלָיו חָמֵץ שִׁבְעַת יָמִים תֹּאכַל עָלָיו מַצּוֹת לֶחֶם עֹנִי כִּי בְחִפָּזוֹן יָצָאתָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם לְמַעַן תִּזְכֹּר אֶת יוֹם צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם כֹּל יְמֵי חַיֶּיךָLo-tokhal alav khamets shiv'at yamim tokhal-alav matsot lekhem oni ki vekhipazon yatsata me'erets Mitsrayim lema'an tizkor et-yom tsetkha me'erets Mitsrayim kol yemey khayeykha.Hutakula mkate wenye chachu pamoja nayo; siku saba utakula pamoja nayo mikate isiyotiwa chachu, mkate wa mateso, kwa maana ulitoka kwa haraka katika nchi ya Misri, ili ukumbuke siku ya kutoka kwako katika nchi ya Misri siku zote za maisha yako.
16:4וְלֹא יֵרָאֶה לְךָ שְׂאֹר בְּכָל גְּבֻלְךָ שִׁבְעַת יָמִים וְלֹא יָלִין מִן הַבָּשָׂר אֲשֶׁר תִּזְבַּח בָּעֶרֶב בַּיּוֹם הָרִאשׁוֹן לַבֹּקֶרVelo-yera'eh lekha se'or bekol-gevulkha shiv'at yamim velo-yalin min-habasar asher tizbakh ba'erev bayom harishon laboker.Wala hakuna chachu itakayoonekana kwako katika nchi yako yote kwa siku saba; wala hakuna kitu cha nyama utakayoitoa dhabihu jioni ya siku ya kwanza kitakachobaki hadi asubuhi.
16:5לֹא תוּכַל לִזְבֹּחַ אֶת הַפָּסַח בְּאַחַד שְׁעָרֶיךָ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לָךְLo tukhal lizboakh et-haPasakh be'akhad she'areykha asher-Adonay Eloheykha noten lakh.Huwezi kutoa dhabihu ya Pasaka katika mojawapo ya miji yako ambayo Yeye wa Milele, Mungu wako, anakupa;
16:6כִּי אִם אֶל הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ שָׁם תִּזְבַּח אֶת הַפֶּסַח בָּעָרֶב כְּבוֹא הַשֶּׁמֶשׁ מוֹעֵד צֵאתְךָ מִמִּצְרָיִםKi im-el-hamakom asher yivkhar Adonay Eloheykha leshaken shmo sham tizbakh et-haPesakh ba'arev kevo hashemesh mo'ed tsetkha miMitsrayim.bali mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, anapachagua kukalisha jina lake huko, huko utatoa dhabihu ya Pasaka jioni, jua linapotua, wakati ule ule ulipotoka Misri.
16:7וּבִשַּׁלְתָּ וְאָכַלְתָּ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בּוֹ וּפָנִיתָ בַבֹּקֶר וְהָלַכְתָּ לְאֹהָלֶיךָUvishalta ve'akhalta bamakom asher yivekhar Adonay Eloheykha bo ufanita vaboker vehalakhta le'ohaleykha.Nawe utaichoma na kuila mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, anapachagua; na asubuhi utarudi na kwenda kwenye mahema yako.
16:8שֵׁשֶׁת יָמִים תֹּאכַל מַצּוֹת וּבַיּוֹם הַשְּׁבִיעִי עֲצֶרֶת לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ לֹא תַעֲשֶׂה מְלָאכָהSheshet yamim tokhal matsot uvayom hashvi'i atseret l'Adonay Eloheykha lo ta'aseh melakhah.Siku sita utakula mikate isiyotiwa chachu, na siku ya saba kutakuwa na kusanyiko takatifu kwa Yeye wa Milele, Mungu wako; hutafanya kazi yoyote.
16:9שִׁבְעָה שָׁבֻעֹת תִּסְפָּר לָךְ מֵהָחֵל חֶרְמֵשׁ בַּקָּמָה תָּחֵל לִסְפֹּר שִׁבְעָה שָׁבֻעוֹתShiv'ah shavu'ot tispor-lakh mehakhel khermesh bakamah takhel lispor shiv'ah shavu'ot.Utajihesabia majuma saba; kuanzia wakati mundu unapoanza kuvuna nafaka, utaanza kuhesabu majuma saba.
16:10וְעָשִׂיתָ חַג שָׁבֻעוֹת לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ מִסַּת נִדְבַת יָדְךָ אֲשֶׁר תִּתֵּן כַּאֲשֶׁר יְבָרֶכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָVe'asita khag Shavu'ot l'Adonay Eloheykha misat nidvat yadekha asher titen ka'asher yevarekhekha Adonay Eloheykha.Nawe utafanya sikukuu ya Majuma kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, kwa sadaka ya hiari ya mkono wako, utakayotoa kulingana na jinsi Yeye wa Milele, Mungu wako, alivyokubariki.
16:11וְשָׂמַחְתָּ לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אַתָּה וּבִנְךָ וּבִתֶּךָ וְעַבְדְּךָ וַאֲמָתֶךָ וְהַלֵּוִי אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ וְהַגֵּר וְהַיָּתוֹם וְהָאַלְמָנָה אֲשֶׁר בְּקִרְבֶּךָ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ שָׁםVesamakhta lifney Adonay Eloheykha atah uvinkha uvitekha ve'avdekha va'amatekha vehaLevi asher bish'areykha vehager vehayatom veha'almanah asher bekirbekha bamakom asher yivkhar Adonay Eloheykha leshaken shmo sham.Nawe utafurahi mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, wewe, na mwanao, na binti yako, na mtumwa wako, na mjakazi wako, na Mlawi aliye ndani ya malango yako, na mgeni, na yatima, na mjane walio miongoni mwako, mahali ambapo Yeye wa Milele, Mungu wako, atapachagua kukalisha jina lake huko.
16:12וְזָכַרְתָּ כִּי עֶבֶד הָיִיתָ בְּמִצְרָיִם וְשָׁמַרְתָּ וְעָשִׂיתָ אֶת הַחֻקִּים הָאֵלֶּהVezakharta ki-eved hayita beMitsrayim veshamarta ve'asita et-hakhukim ha'eleh.Nawe utakumbuka kwamba ulikuwa mtumwa katika Misri, na utazishika na kuzitenda sheria hizi kwa uangalifu.
Maftir
16:13חַג הַסֻּכֹּת תַּעֲשֶׂה לְךָ שִׁבְעַת יָמִים בְּאָסְפְּךָ מִגָּרְנְךָ וּמִיִּקְבֶךָKhag haSukot ta'aseh lekha shiv'at yamim be'ospekha migornekha umiyikvekha.Sikukuu ya Vibanda utaifanya kwa siku saba, utakapokusanya kutoka sakafu yako ya kupuria na kutoka shinikizo lako la mvinyo.
16:14וְשָׂמַחְתָּ בְּחַגֶּךָ אַתָּה וּבִנְךָ וּבִתֶּךָ וְעַבְדְּךָ וַאֲמָתֶךָ וְהַלֵּוִי וְהַגֵּר וְהַיָּתוֹם וְהָאַלְמָנָה אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָVesamakhta bekhagekha atah uvinkha uvitekha ve'avdekha va'amatekha vehaLevi vehager vehayatom veha'almanah asher bish'areykha.Nawe utafurahi katika sikukuu yako, wewe, na mwanao, na binti yako, na mtumwa wako, na mjakazi wako, na Mlawi, na mgeni, na yatima, na mjane walio ndani ya malango yako.
16:15שִׁבְעַת יָמִים תָּחֹג לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה כִּי יְבָרֶכְךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּכֹל תְּבוּאָתְךָ וּבְכֹל מַעֲשֵׂה יָדֶיךָ וְהָיִיתָ אַךְ שָׂמֵחַShiv'at yamim takhog l'Adonay Eloheykha bamakom asher-yivkhar Adonay ki yevarekhekha Adonay Eloheykha bekol tevu'atkha uvekol ma'aseh yadeykha vehayita akh same'akh.Siku saba utafanya sikukuu takatifu kwa Yeye wa Milele, Mungu wako, mahali ambapo Yeye wa Milele anapachagua, kwa maana Yeye wa Milele, Mungu wako, atakubariki katika mazao yako yote na katika kazi zote za mikono yako, nawe hakika utafurahi.
16:16שָׁלוֹשׁ פְּעָמִים בַּשָּׁנָה יֵרָאֶה כָל זְכוּרְךָ אֶת פְּנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בַּמָּקוֹם אֲשֶׁר יִבְחָר בְּחַג הַמַּצּוֹת וּבְחַג הַשָּׁבֻעוֹת וּבְחַג הַסֻּכּוֹת וְלֹא יֵרָאֶה אֶת פְּנֵי יְהוָה רֵיקָםShalosh pe'amim bashanah yera'eh kol-zkhurekha et-peney Adonay Eloheykha bamakom asher yivkhar bekhag haMatsot uvekhag haShavu'ot uvekhag haSukot velo yera'eh et-peney Adonay reykam.Mara tatu kwa mwaka wanaume wako wote wataonekana mbele ya Yeye wa Milele, Mungu wako, mahali ambapo yeye anapachagua: katika sikukuu ya Mikate Isiyotiwa Chachu, katika sikukuu ya Majuma, na katika sikukuu ya Vibanda; wala hawataonekana mbele ya Yeye wa Milele mikono mitupu.
16:17אִישׁ כְּמַתְּנַת יָדוֹ כְּבִרְכַּת יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֲשֶׁר נָתַן לָךְIsh kematnat yado kevirkat Adonay Eloheykha asher natan-lakh.Kila mtu atatoa kulingana na uwezo wake, kulingana na baraka ya Yeye wa Milele, Mungu wako, aliyokupa.
Haftara -- Isaya 54:11-55:5
54:11עֲנִיָּה סֹעֲרָה לֹא נֻחָמָה הִנֵּה אָנֹכִי מַרְבִּיץ בַּפּוּךְ אֲבָנַיִךְ וִיסַדְתִּיךְ בַּסַּפִּירִיםAnyah so'arah lo nukhamah hineh anokhi marbits bapukh avanayikh visadetikh basapirim.Ewe uliyeteswa, uliyepigwa na dhoruba na usiyefarijika, tazama, nitaweka mawe yako kwa rangi nzuri, na kuweka misingi yako juu ya yakuti samawi.
54:12וְשַׂמְתִּי כַּדְכֹד שִׁמְשֹׁתַיִךְ וּשְׁעָרַיִךְ לְאַבְנֵי אֶקְדָּח וְכָל גְּבוּלֵךְ לְאַבְנֵי חֵפֶץVesamti kadkhod shimshotayikh ushe'arayikh le'avney ekedakh vekhol-gevulekh le'avney-khefets.Nami nitafanya madirisha yako kuwa ya akiki, na malango yako kuwa ya vito, na eneo lako lote kuwa la vito vya thamani.
54:13וְכָל בָּנַיִךְ לִמּוּדֵי יְהוָה וְרַב שְׁלוֹם בָּנָיִךְVekhol-banayikh limudey Adonay verav shelom banayikh.Na watoto wako wote watafundishwa na Yeye wa Milele, na amani ya watoto wako itakuwa kubwa.
54:14בִּצְדָקָה תִּכּוֹנָנִי רַחֲקִי מֵעֹשֶׁק כִּי לֹא תִירָאִי וּמִמְּחִתָּה כִּי לֹא תִקְרַב אֵלָיִךְBitsdakah tikonani rakhaki me'oshek ki-lo tira'i umimkhitah ki lo-tikrav elayikh.Kwa haki utaimarishwa; utakuwa mbali na dhuluma, kwa maana hutaogopa; na kutoka hofu, kwa maana haitakukaribia.
54:15הֵן גּוֹר יָגוּר אֶפֶס מֵאוֹתִי מִי גָר אִתָּךְ עָלַיִךְ יִפּוֹלHen gor yagur efes me'oti mi-gar itakh alayikh yipol.Tazama, wale wanaojitenga nami hakika wataogopa; yeyote atakayekushambulia ataanguka kwa sababu yako.
54:16הן הִנֵּה אָנֹכִי בָּרָאתִי חָרָשׁ נֹפֵחַ בְּאֵשׁ פֶּחָם וּמוֹצִיא כְלִי לְמַעֲשֵׂהוּ וְאָנֹכִי בָּרָאתִי מַשְׁחִית לְחַבֵּלHineh anokhi barati kharash nofe'akh be'esh pekham umotsi kheli lema'asehu ve'anokhi barati mashkhit lekhabel.Tazama, nimemuumba mhunzi anayepuliza makaa katika moto na kutengeneza chombo kwa ajili ya kazi yake; nami pia nimemuumba mharibifu ili kuharibu.
54:17כָּל כְּלִי יוּצַר עָלַיִךְ לֹא יִצְלָח וְכָל לָשׁוֹן תָּקוּם אִתָּךְ לַמִּשְׁפָּט תַּרְשִׁיעִי זֹאת נַחֲלַת עַבְדֵי יְהוָה וְצִדְקָתָם מֵאִתִּי נְאֻם יְהוָהKol-keli yutsar alayikh lo yitslakh vekhol-lashon takum-itakh lamishpat tarshi'i zot nakhalat avdey Adonay vetsidkatam me'iti neum-Adonay.Hakuna silaha iliyotengenezwa dhidi yako itakayofanikiwa, na kila ulimi utakaoinuka dhidi yako katika hukumu, utaulaani. Huu ndio urithi wa watumishi wa Yeye wa Milele, na haki yao inatoka kwangu, asema Yeye wa Milele.
55:1הוֹי כָּל צָמֵא לְכוּ לַמַּיִם וַאֲשֶׁר אֵין לוֹ כָּסֶף לְכוּ שִׁבְרוּ וֶאֱכֹלוּ וּלְכוּ שִׁבְרוּ בְּלוֹא כֶסֶף וּבְלוֹא מְחִיר יַיִן וְחָלָבHoy kol-tsame lechu lamayim va'asher eyn-lo kasef lechu shivru ve'ekholu ulechu shivru belo-khesef uvelo mekhir yayin vekhalav.Enyi wote wenye kiu, njoni kwenye maji! Nanyi msio na fedha, njoni, nunueni na mle; njoni, nunueni bila fedha na bila bei divai na maziwa.
55:2לָמָּה תִשְׁקְלוּ כֶסֶף בְּלוֹא לֶחֶם וִיגִיעֲכֶם בְּלוֹא לְשָׂבְעָה שִׁמְעוּ שָׁמוֹעַ אֵלַי וְאִכְלוּ טוֹב וְתִתְעַנַּג בַּדֶּשֶׁן נַפְשְׁכֶםLamah tishkelu-khesef belo-lekhem vigi'akhem belo lesove'ah shim'u shamoa elay ve'ikhlu-tov vetit'anag badeshen nafshekhem.Kwa nini mnatumia fedha kwa kile kisichokuwa mkate, na kazi yenu kwa kile kisichoshibisha? Nisikilizeni kwa makini, mle kile kilicho chema, na nafsi yenu ifurahie wingi.
55:3הַטּוּ אָזְנְכֶם וּלְכוּ אֵלַי שִׁמְעוּ וּתְחִי נַפְשְׁכֶם וְאֶכְרְתָה לָכֶם בְּרִית עוֹלָם חַסְדֵי דָוִד הַנֶּאֱמָנִיםHatu oznekhem ulechu elay shime'u utekhi nafshekhem ve'ekhretah lakhem berit olam khasdey David hane'emanim.Sikilizeni kwa makini, na njoni kwangu; sikilizeni, na nafsi yenu itaishi; nami nitafanya nanyi agano la milele, rehema za uaminifu zilizoahidiwa kwa Daudi.
55:4הֵן עֵד לְאוּמִּים נְתַתִּיו נָגִיד וּמְצַוֵּה לְאֻמִּיםHen ed le'umim netativ nagid umetsaveh le'umim.Tazama, nimempa kuwa shahidi kwa mataifa, kiongozi na amri kwa mataifa.
55:5הֵן גּוֹי לֹא תֵדַע תִּקְרָא וְגוֹי לֹא יְדָעוּךָ אֵלֶיךָ יָרוּצוּ לְמַעַן יְהוָה אֱלֹהֶיךָ וְלִקְדוֹשׁ יִשְׂרָאֵל כִּי פֵאֲרָךְHen goy lo-teda tikra vegoy lo-yeda'ukha eleykha yarutsu lema'an Adonay Eloheykha velikdosh Yisra'el ki fe'arakh.Tazama, utaita taifa usilolijua, na taifa lisilokujua litakukimbilia, kwa sababu ya Yeye wa Milele, Mungu wako, na Mtakatifu wa Israeli, kwa maana amekutukuza.