Shalom HaverimYonah Productions NY

Parashat Vaetchanan

Devarim (Deuteronomium) 3:23-7:11 · Haftara: Jesaja 40:1-26 (Sjabbat Nachamoe)

1e Aliyah — Devarim 3:23-4:4

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
3:23 וָאֶתְחַנַּן אֶל־יְהוָה בָּעֵת הַהִוא לֵאמֹר. Va'etchanán el Adonay ba'et hahí lemor En ik smeekte de Adonai in die tijd, zeggende:
3:24 אֲדֹנָי יְהוִה אַתָּה הַחִלּוֹתָ לְהַרְאוֹת אֶת־עַבְדְּךָ אֶת־גָּדְלְךָ וְאֶת־יָדְךָ הַחֲזָקָה אֲשֶׁר מִי־אֵל בַּשָּׁמַיִם וּבָאָרֶץ אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂה כְמַעֲשֶׂיךָ וְכִגְבוּרֹתֶךָ. Adonay Elohim, atá hachilota leharot et avdechá et godlechá ve'et yadechá hachazaká, asher mi El bashamáyim uva'áretz asher ya'asé chema'asechá vechigvurotécha Adonai Elohim, U bent begonnen Uw dienaar Uw grootheid en Uw sterke hand te tonen; want welke god is er in de hemel of op aarde die zulke werken en zulke machtige daden kan doen als de Uwe?
3:25 אֶעְבְּרָה־נָּא וְאֶרְאֶה אֶת־הָאָרֶץ הַטּוֹבָה אֲשֶׁר בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן הָהָר הַטּוֹב הַזֶּה וְהַלְּבָנוֹן. E'ebrá na ve'er'é et ha'áretz hatová asher be'éver haYardén, hahár hatov hazé vehaLevanón Laat mij toch oversteken en het goede land aan de overzijde van de Jordaan zien, dat goede bergland en de Libanon.
3:26 וַיִּתְעַבֵּר יְהוָה בִּי לְמַעַנְכֶם וְלֹא שָׁמַע אֵלָי וַיֹּאמֶר יְהוָה אֵלַי רַב־לָךְ אַל־תּוֹסֶף דַּבֵּר אֵלַי עוֹד בַּדָּבָר הַזֶּה. Vayit'abér Adonay bi lema'anchém veló shamá elay, vayómer Adonay elay: rav lach, al tosef daber elay od badavár hazé Maar de Adonai werd toornig op mij vanwege u, en luisterde niet naar mij; en de Adonai zei tegen mij: Genoeg, spreek Mij niet meer over deze zaak.
3:27 עֲלֵה רֹאשׁ הַפִּסְגָּה וְשָׂא עֵינֶיךָ יָמָּה וְצָפֹנָה וְתֵימָנָה וּמִזְרָחָה וּרְאֵה בְעֵינֶיךָ כִּי־לֹא תַעֲבֹר אֶת־הַיַּרְדֵּן הַזֶּה. Alé rosh haPisgá vesá einécha yáma vetzafóna veteimána umizrácha ur'é be'einécha ki lo ta'avor et haYardén hazé Beklim de top van de Pisga, en hef uw ogen op naar het westen, het noorden, het zuiden en het oosten, en zie het met uw ogen; want u zult deze Jordaan niet oversteken.
3:28 וְצַו אֶת־יְהוֹשֻׁעַ וְחַזְּקֵהוּ וְאַמְּצֵהוּ כִּי־הוּא יַעֲבֹר לִפְנֵי הָעָם הַזֶּה וְהוּא יַנְחִיל אוֹתָם אֶת־הָאָרֶץ אֲשֶׁר תִּרְאֶה. Vetzav et Yehoshúa vechazkéhu ve'amtzéhu ki hu ya'avor lifné ha'am hazé vehu yanchil otám et ha'áretz asher tir'é Maar geef Jozua opdracht, en bemoedig hem en versterk hem; want hij zal voor dit volk oversteken, en hij zal hen het land laten erven dat u zult zien.
3:29 וַנֵּשֶׁב בַּגָּיְא מוּל בֵּית פְּעוֹר. Vanéshev bagáy mul Bet Pe'or En wij bleven in het dal tegenover Bet-Peor.
4:1 וְעַתָּה יִשְׂרָאֵל שְׁמַע אֶל־הַחֻקִּים וְאֶל־הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר אָנֹכִי מְלַמֵּד אֶתְכֶם לַעֲשׂוֹת לְמַעַן תִּחְיוּ וּבָאתֶם וִירִשְׁתֶּם אֶת־הָאָרֶץ אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֵי אֲבֹתֵיכֶם נֹתֵן לָכֶם. Ve'atá Yisrael shemá el hachukím ve'el hamishpatím asher anochí melamed etchém la'asot lemá'an tichyú uva'tém virishtém et ha'áretz asher Adonay Elohé avotechém notén lachém Nu dan, Israël, luister naar de verordeningen en de bepalingen die ik u leer te doen, opdat u leeft en binnengaat en het land in bezit neemt dat de Adonai, de Elohe van uw vaderen, u geeft.
4:2 לֹא תֹסִפוּ עַל־הַדָּבָר אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם וְלֹא תִגְרְעוּ מִמֶּנּוּ לִשְׁמֹר אֶת־מִצְוֺת יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם. Lo tosífu al hadavár asher anochí metzavé etchém veló tigre'ú minénu lishmor et mitzvot Adonay Elohechém asher anochí metzavé etchém U mag niets toevoegen aan het woord dat ik u gebied, en er niets van afdoen, opdat u de geboden van de Adonai, uw Elohim, die ik u gebied, in acht neemt.
4:3 עֵינֵיכֶם הָרֹאֹת אֵת אֲשֶׁר־עָשָׂה יְהוָה בְּבַעַל פְּעוֹר כִּי כָל־הָאִישׁ אֲשֶׁר הָלַךְ אַחֲרֵי בַעַל־פְּעוֹר הִשְׁמִידוֹ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ מִקִּרְבֶּךָ. Einechém haro'ot et asher asá Adonay beVá'al Pe'or ki chol ha'ish asher halách acharé Va'al Pe'or hishmidó Adonay Elohécha mikirbécha Uw ogen hebben gezien wat de Adonai gedaan heeft met Baäl-Peor; want ieder mens die Baäl-Peor volgde, heeft de Adonai, uw Elohim, uit uw midden verdelgd.
4:4 וְאַתֶּם הַדְּבֵקִים בַּיהוָה אֱלֹהֵיכֶם חַיִּים כֻּלְּכֶם הַיּוֹם. Ve'atém hadevekím baAdonay Elohechém chayím kulechém hayóm Maar u, die de Adonai, uw Elohim, aanhingt, bent allen heden nog in leven.

2e Aliyah — Devarim 4:5-4:40

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
4:5 רְאֵה לִמַּדְתִּי אֶתְכֶם חֻקִּים וּמִשְׁפָּטִים כַּאֲשֶׁר צִוַּנִי יְהוָה אֱלֹהָי לַעֲשׂוֹת כֵּן בְּקֶרֶב הָאָרֶץ אֲשֶׁר אַתֶּם בָּאִים שָׁמָּה לְרִשְׁתָּהּ. Re'é limadeti etchém chukím umishpatím ka'asher tzivani Adonay Elohái la'asot ken bekérev ha'áretz asher atém ba'ím shama lerishtá Zie, ik heb u verordeningen en bepalingen geleerd, zoals de Adonai, mijn Elohim, mij geboden heeft, opdat u zo zou handelen in het midden van het land waar u naartoe gaat om het in bezit te nemen.
4:6 וּשְׁמַרְתֶּם וַעֲשִׂיתֶם כִּי הִוא חָכְמַתְכֶם וּבִינַתְכֶם לְעֵינֵי הָעַמִּים אֲשֶׁר יִשְׁמְעוּן אֵת כָּל־הַחֻקִּים הָאֵלֶּה וְאָמְרוּ רַק עַם־חָכָם וְנָבוֹן הַגּוֹי הַגָּדוֹל הַזֶּה. Ushmartém va'asitém ki hi chochmatchém uvinatchém le'einé ha'amím asher yishme'ún et kol hachukím ha'éle ve'ameru rak am chachám venavón hagoy hagadól hazé Houd ze dan en doe ze; want dat zal uw wijsheid en uw inzicht zijn voor de ogen van de volken, die al deze verordeningen zullen horen en zeggen: Waarlijk, dit grote volk is een wijs en verstandig volk.
4:7 כִּי מִי־גוֹי גָּדוֹל אֲשֶׁר־לוֹ אֱלֹהִים קְרֹבִים אֵלָיו כַּיהוָה אֱלֹהֵינוּ בְּכָּל־קָרְאֵנוּ אֵלָיו. Ki mi goy gadól asher lo Elohim kerovím elav kaAdonay Elohénu bechol koreénu elav Want welk groot volk is er dat goden zo dichtbij heeft als de Adonai, onze Elohim, ons nabij is, telkens als wij Hem aanroepen?
4:8 וּמִי גּוֹי גָּדוֹל אֲשֶׁר־לוֹ חֻקִּים וּמִשְׁפָּטִים צַדִּיקִם כְּכֹל הַתּוֹרָה הַזֹּאת אֲשֶׁר אָנֹכִי נֹתֵן לִפְנֵיכֶם הַיּוֹם. Umí goy gadól asher lo chukím umishpatím tzadikím kechol haTorá hazot asher anochí notén lifnechém hayóm En welk groot volk is er dat zulke rechtvaardige verordeningen en bepalingen heeft als heel deze Tora die ik u heden voorleg?
4:9 רַק הִשָּׁמֶר לְךָ וּשְׁמֹר נַפְשְׁךָ מְאֹד פֶּן־תִּשְׁכַּח אֶת־הַדְּבָרִים אֲשֶׁר־רָאוּ עֵינֶיךָ וּפֶן־יָסוּרוּ מִלְּבָבְךָ כֹּל יְמֵי חַיֶּיךָ וְהוֹדַעְתָּם לְבָנֶיךָ וְלִבְנֵי בָנֶיךָ. Rak hishámer lechá ushmor nafshechá me'ód pen tishkách et hadevarím asher ra'ú einécha ufén yasúru milevavchá kol yemé chayécha vehoda'tám levanécha velivné vanécha Wees alleen op uw hoede en bewaar uw ziel zorgvuldig, opdat u de dingen die uw ogen gezien hebben, niet vergeet, en opdat zij niet wijken uit uw hart, al de dagen van uw leven; maar leer ze aan uw kinderen en aan uw kindskinderen —
4:10 יוֹם אֲשֶׁר עָמַדְתָּ לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּחֹרֵב בֶּאֱמֹר יְהוָה אֵלַי הַקְהֶל־לִי אֶת־הָעָם וְאַשְׁמִעֵם אֶת־דְּבָרָי אֲשֶׁר יִלְמְדוּן לְיִרְאָה אֹתִי כָּל־הַיָּמִים אֲשֶׁר הֵם חַיִּים עַל־הָאֲדָמָה וְאֶת־בְּנֵיהֶם יְלַמֵּדוּן. Yom asher amádeta lifné Adonay Elohécha beChorév be'emór Adonay elay hakhél li et ha'ám ve'ashmi'ém et devaráy asher yilmedún leyir'á otí kol hayamím asher hem chayím al ha'adamá ve'et benehém yelamedún de dag dat u voor de Adonai, uw Elohim, bij Horeb stond, toen de Adonai tegen mij zei: Verzamel Mij het volk, opdat Ik hun Mijn woorden laat horen, die zij zullen leren om Mij te vrezen al de dagen dat zij op de aarde leven, en die zij hun kinderen zullen leren.
4:11 וַתִּקְרְבוּן וַתַּעַמְדוּן תַּחַת הָהָר וְהָהָר בֹּעֵר בָּאֵשׁ עַד־לֵב הַשָּׁמַיִם חֹשֶׁךְ עָנָן וַעֲרָפֶל. Vatikrevún vata'amdún táchat hahár vehahár bo'ér ba'ésh ad lev hashamáyim chóshech anán va'arafél En u naderde en stond onder aan de berg, en de berg brandde van vuur tot in het hart van de hemel, met duisternis, wolken en donkerheid.
4:12 וַיְדַבֵּר יְהוָה אֲלֵיכֶם מִתּוֹךְ הָאֵשׁ קוֹל דְּבָרִים אַתֶּם שֹׁמְעִים וּתְמוּנָה אֵינְכֶם רֹאִים זוּלָתִי קוֹל. Vayedabér Adonay alechém mitóch ha'ésh kol devarím atém shom'ím utemuná eynechém ro'ím zulatí kol En de Adonai sprak tot u uit het midden van het vuur; de stem van de woorden hoorde u, maar u zag geen gestalte, alleen een stem.
4:13 וַיַּגֵּד לָכֶם אֶת־בְּרִיתוֹ אֲשֶׁר צִוָּה אֶתְכֶם לַעֲשׂוֹת עֲשֶׂרֶת הַדְּבָרִים וַיִּכְתְּבֵם עַל־שְׁנֵי לֻחוֹת אֲבָנִים. Vayaged lachém et beritó asher tzivá etchém la'asot aséret hadevarím vayichtevém al shené luchót avaním En Hij maakte u Zijn verbond bekend, dat Hij u gebood te houden, de tien geboden; en Hij schreef ze op twee stenen tafelen.
4:14 וְאֹתִי צִוָּה יְהוָה בָּעֵת הַהִוא לְלַמֵּד אֶתְכֶם חֻקִּים וּמִשְׁפָּטִים לַעֲשֹׂתְכֶם אֹתָם בָּאָרֶץ אֲשֶׁר אַתֶּם עֹבְרִים שָׁמָּה לְרִשְׁתָּהּ. Ve'otí tzivá Adonay ba'et hahí lelamed etchém chukím umishpatím la'asotchém otám ba'áretz asher atém ovrím shama lerishtá En de Adonai gebood mij in die tijd u verordeningen en bepalingen te leren, opdat u ze zou doen in het land waarnaartoe u trekt om het in bezit te nemen.
4:15 וְנִשְׁמַרְתֶּם מְאֹד לְנַפְשֹׁתֵיכֶם כִּי לֹא רְאִיתֶם כָּל־תְּמוּנָה בְּיוֹם דִּבֶּר יְהוָה אֲלֵיכֶם בְּחֹרֵב מִתּוֹךְ הָאֵשׁ. Venishmartém me'ód lenafshotechém ki lo re'itém kol temuná beyóm dibér Adonay alechém beChorév mitóch ha'ésh Wees dan zeer op uw hoede, want u hebt geen gestalte gezien op de dag dat de Adonai bij Horeb uit het midden van het vuur tot u sprak,
4:16 פֶּן־תַּשְׁחִתוּן וַעֲשִׂיתֶם לָכֶם פֶּסֶל תְּמוּנַת כָּל־סָמֶל תַּבְנִית זָכָר אוֹ נְקֵבָה. Pen tashchitún va'asitém lachém pésel temunát kol sámel tavnít zachár o nekevá opdat u zich niet zou verderven en u een gesneden beeld zou maken, de afbeelding van enige gestalte, de gelijkenis van man of vrouw,
4:17 תַּבְנִית כָּל־בְּהֵמָה אֲשֶׁר בָּאָרֶץ תַּבְנִית כָּל־צִפּוֹר כָּנָף אֲשֶׁר תָּעוּף בַּשָּׁמָיִם. Tavnít kol behemá asher ba'áretz tavnít kol tzipór kanáf asher ta'úf bashamáyim de gelijkenis van enig dier dat op de aarde is, de gelijkenis van enige gevleugelde vogel die door de lucht vliegt,
4:18 תַּבְנִית כָּל־רֹמֵשׂ בָּאֲדָמָה תַּבְנִית כָּל־דָּגָה אֲשֶׁר־בַּמַּיִם מִתַּחַת לָאָרֶץ. Tavnít kol romés ba'adamá tavnít kol dagá asher bamáyim mitáchat la'áretz de gelijkenis van iets dat op de grond kruipt, of de gelijkenis van enige vis die in het water onder de aarde is.
4:19 וּפֶן־תִּשָּׂא עֵינֶיךָ הַשָּׁמַיְמָה וְרָאִיתָ אֶת־הַשֶּׁמֶשׁ וְאֶת־הַיָּרֵחַ וְאֶת־הַכּוֹכָבִים כֹּל צְבָא הַשָּׁמַיִם וְנִדַּחְתָּ וְהִשְׁתַּחֲוִיתָ לָהֶם וַעֲבַדְתָּם אֲשֶׁר חָלַק יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֹתָם לְכֹל הָעַמִּים תַּחַת כָּל־הַשָּׁמָיִם. Ufén tisá einécha hashamáyma vera'íta et hashémesh ve'et hayaréach ve'et hakochavím kol tzevá hashamáyim venidachtá vehishtachavíta lahém va'avadtám asher chalák Adonay Elohécha otám lechól ha'amím táchat kol hashamáyim En wees op uw hoede dat u uw ogen niet naar de hemel opheft en de zon, de maan en de sterren ziet, heel het hemelse leger, en u zich laat verleiden om ervoor te buigen en ze te dienen, die de Adonai, uw Elohim, aan alle volken onder de hele hemel heeft toebedeeld.
4:20 וְאֶתְכֶם לָקַח יְהוָה וַיּוֹצִא אֶתְכֶם מִכּוּר הַבַּרְזֶל מִמִּצְרָיִם לִהְיוֹת לוֹ לְעַם נַחֲלָה כַּיּוֹם הַזֶּה. Ve'etchém lakách Adonay vayotzí etchém mikúr habarzél mimitzráyim liheyót lo le'ám nachalá kayóm hazé Maar u heeft de Adonai genomen, en u uit de ijzeroven, uit Egypte, geleid, opdat u Zijn erfvolk zou zijn, zoals heden.
4:21 וַיהוָה הִתְאַנֶּף־בִּי עַל־דִּבְרֵיכֶם וַיִּשָּׁבַע לְבִלְתִּי עָבְרִי אֶת־הַיַּרְדֵּן וּלְבִלְתִּי־בֹא אֶל־הָאָרֶץ הַטּוֹבָה אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לְךָ נַחֲלָה. VaAdonay hit'anéf bi al divrechém vayishavá levilti ovrí et haYardén ulevilti vo el ha'áretz hatová asher Adonay Elohécha notén lechá nachalá En de Adonai werd toornig op mij vanwege u, en zwoer dat ik de Jordaan niet zou oversteken, en dat ik het goede land niet zou binnengaan dat de Adonai, uw Elohim, u als erfdeel geeft.
4:22 כִּי אָנֹכִי מֵת בָּאָרֶץ הַזֹּאת אֵינֶנִּי עֹבֵר אֶת־הַיַּרְדֵּן וְאַתֶּם עֹבְרִים וִירִשְׁתֶּם אֶת־הָאָרֶץ הַטּוֹבָה הַזֹּאת. Ki anochí met ba'áretz hazót einéni ovér et haYardén ve'atém ovrím virishtém et ha'áretz hatová hazót Want ik moet in dit land sterven; ik zal de Jordaan niet oversteken; maar u zult oversteken en dat goede land in bezit nemen.
4:23 הִשָּׁמְרוּ לָכֶם פֶּן־תִּשְׁכְּחוּ אֶת־בְּרִית יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֲשֶׁר כָּרַת עִמָּכֶם וַעֲשִׂיתֶם לָכֶם פֶּסֶל תְּמוּנַת כֹּל אֲשֶׁר צִוְּךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ. Hishamerú lachém pen tishkechú et berít Adonay Elohechém asher karát imachém va'asitém lachém pésel temunát kol asher tzivchá Adonay Elohécha Wees op uw hoede dat u het verbond van de Adonai, uw Elohim, dat Hij met u gesloten heeft, niet vergeet, en dat u zich geen gesneden beeld maakt van iets dat de Adonai, uw Elohim, u verboden heeft.
4:24 כִּי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֵשׁ אֹכְלָה הוּא אֵל קַנָּא. Ki Adonay Elohécha esh ochlá hu El kaná Want de Adonai, uw Elohim, is een verterend vuur, een naijverige Elohim.
4:25 כִּי־תוֹלִיד בָּנִים וּבְנֵי בָנִים וְנוֹשַׁנְתֶּם בָּאָרֶץ וְהִשְׁחַתֶּם וַעֲשִׂיתֶם פֶּסֶל תְּמוּנַת כֹּל וַעֲשִׂיתֶם הָרַע בְּעֵינֵי יְהוָה־אֱלֹהֶיךָ לְהַכְעִיסוֹ. Ki tolíd baním uvné baním venoshantém ba'áretz vehishchatém va'asitém pésel temunát kol va'asitém hará be'einé Adonay Elohécha lehachisó Wanneer u kinderen en kleinkinderen verwekt, en oud wordt in het land, en u zich verdorven maakt en een gesneden beeld maakt van iets, en doet wat kwaad is in de ogen van de Adonai, uw Elohim, om Hem te tergen,
4:26 הַעִידֹתִי בָכֶם הַיּוֹם אֶת־הַשָּׁמַיִם וְאֶת־הָאָרֶץ כִּי־אָבֹד תֹּאבֵדוּן מַהֵר מֵעַל הָאָרֶץ אֲשֶׁר אַתֶּם עֹבְרִים אֶת־הַיַּרְדֵּן שָׁמָּה לְרִשְׁתָּהּ לֹא־תַאֲרִיכֻן יָמִים עָלֶיהָ כִּי הִשָּׁמֵד תִּשָּׁמֵדוּן. Ha'idóti vachém hayóm et hashamáyim ve'et ha'áretz ki avód to'vedún mahér me'ál ha'áretz asher atém ovrím et haYardén shama lerishtá lo ta'arichún yamím aléha ki hishamed tishamedún dan roep ik heden de hemel en de aarde tot getuigen tegen u, dat u spoedig geheel zult vergaan uit het land waar u de Jordaan oversteekt om het in bezit te nemen; u zult daarop uw dagen niet verlengen, maar geheel verdelgd worden.
4:27 וְהֵפִיץ יְהוָה אֶתְכֶם בָּעַמִּים וְנִשְׁאַרְתֶּם מְתֵי מִסְפָּר בַּגּוֹיִם אֲשֶׁר יְנַהֵג יְהוָה אֶתְכֶם שָׁמָּה. Vehefítz Adonay etchém ba'amím venish'artém metéy mispár bagoyím asher yenahég Adonay etchém shama En de Adonai zal u verstrooien onder de volken, en u zult klein in getal overblijven onder de naties waarheen de Adonai u zal drijven.
4:28 וַעֲבַדְתֶּם־שָׁם אֱלֹהִים מַעֲשֵׂה יְדֵי אָדָם עֵץ וָאֶבֶן אֲשֶׁר לֹא־יִרְאוּן וְלֹא יִשְׁמְעוּן וְלֹא יֹאכְלוּן וְלֹא יְרִיחֻן. Va'avadtém sham Elohím ma'asé yedé adám etz va'éven asher lo yir'ún veló yishme'ún veló yochlún veló yerichún En daar zult u goden dienen, het werk van mensenhanden, van hout en steen, die niet zien, niet horen, niet eten en niet ruiken.
4:29 וּבִקַּשְׁתֶּם מִשָּׁם אֶת־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ וּמָצָאתָ כִּי תִדְרְשֶׁנּוּ בְּכָל־לְבָבְךָ וּבְכָל־נַפְשֶׁךָ. Uvikashtém misham et Adonay Elohécha umatzáta ki tidreshénu bechol levavchá uvechol nafshécha Maar als u vandaar de Adonai, uw Elohim, zoekt, zult u Hem vinden, als u Hem zoekt met heel uw hart en met heel uw ziel.
4:30 בַּצַּר לְךָ וּמְצָאוּךָ כֹּל הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה בְּאַחֲרִית הַיָּמִים וְשַׁבְתָּ עַד־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ וְשָׁמַעְתָּ בְּקֹלוֹ. Batzár lechá umtza'úcha kol hadevarím ha'éle be'acharít hayamím veshavtá ad Adonay Elohécha veshamá'ta bekoló Wanneer u in nood bent, en al deze dingen u treffen in de laatste dagen, zult u terugkeren tot de Adonai, uw Elohim, en naar Zijn stem luisteren.
4:31 כִּי אֵל רַחוּם יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לֹא יַרְפְּךָ וְלֹא יַשְׁחִיתֶךָ וְלֹא יִשְׁכַּח אֶת־בְּרִית אֲבֹתֶיךָ אֲשֶׁר נִשְׁבַּע לָהֶם. Ki El rachúm Adonay Elohécha lo yarpechá veló yashchitécha veló yishkách et berít avotécha asher nishbá lahém Want de Adonai, uw Elohim, is een barmhartige Elohim; Hij zal u niet verlaten, noch verderven, noch het verbond van uw vaderen vergeten, dat Hij hun gezworen heeft.
4:32 כִּי שְׁאַל־נָא לְיָמִים רִאשֹׁנִים אֲשֶׁר־הָיוּ לְפָנֶיךָ לְמִן־הַיּוֹם אֲשֶׁר בָּרָא אֱלֹהִים אָדָם עַל־הָאָרֶץ וּלְמִקְצֵה הַשָּׁמַיִם וְעַד־קְצֵה הַשָּׁמָיִם הֲנִהְיָה כַּדָּבָר הַגָּדוֹל הַזֶּה אוֹ הֲנִשְׁמַע כָּמֹהוּ. Ki she'ál na leyamím rishoním asher hayú lefanécha lemín hayóm asher bará Elohím adám al ha'áretz ulmiktzé hashamáyim ve'ád ketzé hashamáyim haniheyá kadavár hagadól hazé o hanishmá kamóhu Want vraag toch naar de vroegere dagen, die vóór u waren, sinds de dag dat Elohim de mens op aarde schiep, en van het ene einde van de hemel tot het andere, of er ooit iets zo groots is gebeurd, of iets dergelijks gehoord is —
4:33 הֲשָׁמַע עָם קוֹל אֱלֹהִים מְדַבֵּר מִתּוֹךְ־הָאֵשׁ כַּאֲשֶׁר־שָׁמַעְתָּ אַתָּה וַיֶּחִי. Hashamá am kol Elohím medabér mitóch ha'ésh ka'asher shamá'ta atá vayéchi heeft ooit een volk de stem van Elohim horen spreken uit het midden van het vuur, zoals u gehoord hebt, en is het in leven gebleven?
4:34 אוֹ הֲנִסָּה אֱלֹהִים לָבוֹא לָקַחַת לוֹ גוֹי מִקֶּרֶב גּוֹי בְּמַסֹּת בְּאֹתֹת וּבְמוֹפְתִים וּבְמִלְחָמָה וּבְיָד חֲזָקָה וּבִזְרוֹעַ נְטוּיָה וּבְמוֹרָאִים גְּדֹלִים כְּכֹל אֲשֶׁר־עָשָׂה לָכֶם יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם בְּמִצְרַיִם לְעֵינֶיךָ. O hanisá Elohím lavó lakáchat lo goy mikérev goy bemasót be'otót uvmoftím uvmilchamá uveyád chazaká uvizróa netuyá uvmora'ím guedolím kechol asher asá lachém Adonay Elohechém beMitzráyim le'einécha Of heeft ooit een god geprobeerd te gaan om zich een volk te nemen uit het midden van een ander volk, door beproevingen, door tekenen, door wonderen, door oorlog, door een sterke hand en een uitgestrekte arm, en door grote verschrikkingen, zoals de Adonai, uw Elohim, voor u in Egypte deed, voor uw ogen?
4:35 אַתָּה הָרְאֵתָ לָדַעַת כִּי יְהוָה הוּא הָאֱלֹהִים אֵין עוֹד מִלְבַדּוֹ. Atá hor'éta ladá'at ki Adonay hu ha'Elohím eyn od milvadó Aan u is het getoond, opdat u zou weten dat de Adonai, Hij is Elohim; er is geen ander naast Hem.
4:36 מִן־הַשָּׁמַיִם הִשְׁמִיעֲךָ אֶת־קֹלוֹ לְיַסְּרֶךָּ וְעַל־הָאָרֶץ הֶרְאֲךָ אֶת־אִשּׁוֹ הַגְּדוֹלָה וּדְבָרָיו שָׁמַעְתָּ מִתּוֹךְ הָאֵשׁ. Min hashamáyim hishmi'achá et koló leyaserechá ve'ál ha'áretz her'achá et ishó hagdolá udevaráv shamá'ta mitóch ha'ésh Uit de hemel liet Hij u Zijn stem horen, om u te onderwijzen; en op aarde toonde Hij u Zijn grote vuur, en u hoorde Zijn woorden uit het midden van het vuur.
4:37 וְתַחַת כִּי אָהַב אֶת־אֲבֹתֶיךָ וַיִּבְחַר בְּזַרְעוֹ אַחֲרָיו וַיּוֹצִאֲךָ בְּפָנָיו בְּכֹחוֹ הַגָּדֹל מִמִּצְרָיִם. Vetáchat ki ahav et avotécha vayivchár bezar'ó acharáv vayotzi'achá befanáv bechochó hagadól miMitzráyim En omdat Hij uw vaderen liefhad, koos Hij hun nakomelingen na hen, en leidde u met Zijn eigen tegenwoordigheid, door Zijn grote kracht, uit Egypte,
4:38 לְהוֹרִישׁ גּוֹיִם גְּדֹלִים וַעֲצֻמִים מִמְּךָ מִפָּנֶיךָ לַהֲבִיאֲךָ לָתֶת־לְךָ אֶת־אַרְצָם נַחֲלָה כַּיּוֹם הַזֶּה. Lehorísh goyím guedolím va'atzumím mimécha mipanécha lahavi'achá latét lechá et artzám nachalá kayóm hazé om volken groter en machtiger dan u voor u te verdrijven, om u binnen te brengen en u hun land als erfdeel te geven, zoals heden.
4:39 וְיָדַעְתָּ הַיּוֹם וַהֲשֵׁבֹתָ אֶל־לְבָבֶךָ כִּי יְהוָה הוּא הָאֱלֹהִים בַּשָּׁמַיִם מִמַּעַל וְעַל־הָאָרֶץ מִתָּחַת אֵין עוֹד. Veyadá'ta hayóm vahashevóta el levavécha ki Adonay hu ha'Elohím bashamáyim mimá'al ve'ál ha'áretz mitáchat eyn od Weet dan heden, en neem het ter harte, dat de Adonai Elohim is in de hemel boven en op de aarde beneden; er is geen ander.
4:40 וְשָׁמַרְתָּ אֶת־חֻקָּיו וְאֶת־מִצְוֺתָיו אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם אֲשֶׁר יִיטַב לְךָ וּלְבָנֶיךָ אַחֲרֶיךָ וּלְמַעַן תַּאֲרִיךְ יָמִים עַל־הַאֲדָמָה אֲשֶׁר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לְךָ כָּל־הַיָּמִים. Veshamárta et chukáv ve'et mitzvotáv asher anochí metzavchá hayóm asher yitáv lechá ulvanécha acharécha ulmá'an ta'arích yamím al ha'adamá asher Adonay Elohécha notén lechá kol hayamím Houd dan Zijn verordeningen en Zijn geboden, die ik u heden gebied, opdat het u en uw kinderen na u goed gaat, en u lang leeft op het land dat de Adonai, uw Elohim, u voor altijd geeft.

3e Aliyah — Devarim 4:41-4:49

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
4:41 אָז יַבְדִּיל מֹשֶׁה שָׁלֹשׁ עָרִים בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן מִזְרְחָה שָׁמֶשׁ. Az yavdíl Moshé shalósh arím be'éver haYardén mizrácha shámesh Toen zonderde Mozes drie steden af aan de overzijde van de Jordaan, naar de zonsopgang,
4:42 לָנֻס שָׁמָּה רוֹצֵחַ אֲשֶׁר יִרְצַח אֶת־רֵעֵהוּ בִּבְלִי־דַעַת וְהוּא לֹא־שֹׂנֵא לוֹ מִתְּמוֹל שִׁלְשׁוֹם וְנָס אֶל־אַחַת מִן־הֶעָרִים הָאֵל וָחָי. Lanús shama rotzéach asher yirtzách et re'éhu bivlí dá'at vehú lo sonéh lo mitemól shilshóm venás el achát min he'arím ha'él vacháy opdat een doodslager daarheen zou vluchten, die zijn naaste onopzettelijk gedood had, zonder hem tevoren gehaat te hebben, en die, vluchtend naar een van deze steden, in leven zou blijven:
4:43 אֶת־בֶּצֶר בַּמִּדְבָּר בְּאֶרֶץ הַמִּישֹׁר לָרֻאוּבֵנִי וְאֶת־רָאמֹת בַּגִּלְעָד לַגָּדִי וְאֶת־גּוֹלָן בַּבָּשָׁן לַמְנַשִּׁי. Et Bétzer bamidbár be'éretz hamishór laRuvení ve'et Ramót baGuilád laGadí ve'et Golán baBashán laMenashí Bezer in de woestijn, in het vlakke land, voor de Rubenieten; Ramot in Gilead, voor de Gadieten; en Golan in Basan, voor de Manassieten.
4:44 וְזֹאת הַתּוֹרָה אֲשֶׁר־שָׂם מֹשֶׁה לִפְנֵי בְּנֵי יִשְׂרָאֵל. Vezót haTorá asher sam Moshé lifné bené Yisrael Dit is de Tora die Mozes de kinderen van Israël voorlegde.
4:45 אֵלֶּה הָעֵדֹת וְהַחֻקִּים וְהַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר דִּבֶּר מֹשֶׁה אֶל־בְּנֵי יִשְׂרָאֵל בְּצֵאתָם מִמִּצְרָיִם. Éle ha'edót vehachukím vehamishpatím asher dibér Moshé el bené Yisrael betzetám miMitzráyim Dit zijn de getuigenissen, de verordeningen en de bepalingen die Mozes tot de kinderen van Israël sprak, toen zij uit Egypte trokken,
4:46 בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן בַּגַּיְא מוּל בֵּית פְּעוֹר בְּאֶרֶץ סִיחֹן מֶלֶךְ הָאֱמֹרִי אֲשֶׁר יוֹשֵׁב בְּחֶשְׁבּוֹן אֲשֶׁר הִכָּה מֹשֶׁה וּבְנֵי יִשְׂרָאֵל בְּצֵאתָם מִמִּצְרָיִם. Be'éver haYardén bagáy mul Bet Pe'or be'éretz Sichón mélech ha'Emorí asher yoshév beCheshbón asher hiká Moshé uvné Yisrael betzetám miMitzráyim aan de overzijde van de Jordaan, in het dal tegenover Bet-Peor, in het land van Sichon, koning van de Amorieten, die in Hesbon woonde, die Mozes en de kinderen van Israël versloegen, toen zij uit Egypte trokken.
4:47 וַיִּירְשׁוּ אֶת־אַרְצוֹ וְאֶת־אֶרֶץ עוֹג מֶלֶךְ־הַבָּשָׁן שְׁנֵי מַלְכֵי הָאֱמֹרִי אֲשֶׁר בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן מִזְרַח שָׁמֶשׁ. Vayirshú et artzó ve'et éretz Og mélech haBashán shné malché ha'Emorí asher be'éver haYardén mizrách shámesh En zij namen zijn land in bezit, en het land van Og, koning van Basan, twee koningen van de Amorieten, die aan de overzijde van de Jordaan waren, naar de zonsopgang;
4:48 מֵעֲרֹעֵר אֲשֶׁר עַל־שְׂפַת־נַחַל אַרְנֹן וְעַד־הַר שִׂיאֹן הוּא חֶרְמוֹן. Me'Aroér asher al sefát náchal Arnón ve'ád har Si'ón hu Chermón van Aroër, dat aan de oever van de beek Arnon ligt, tot aan de berg Sion, dat is de Hermon,
4:49 וְכָל־הָעֲרָבָה עֵבֶר הַיַּרְדֵּן מִזְרָחָה וְעַד יָם הָעֲרָבָה תַּחַת אַשְׁדֹּת הַפִּסְגָּה. Vechol ha'Aravá éver haYardén mizrácha ve'ád yam ha'Aravá táchat ashdót haPisgá en heel de Araba aan de overzijde van de Jordaan, oostwaarts, tot aan de zee van de Araba, onder de hellingen van de Pisga.

4e Aliyah — Devarim 5:1-5:18 (Aseret HaDibrot, Joodse nummering)

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
5:1 וַיִּקְרָא מֹשֶׁה אֶל־כָּל־יִשְׂרָאֵל וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם שְׁמַע יִשְׂרָאֵל אֶת־הַחֻקִּים וְאֶת־הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר אָנֹכִי דֹּבֵר בְּאָזְנֵיכֶם הַיּוֹם וּלְמַדְתֶּם אֹתָם וּשְׁמַרְתֶּם לַעֲשֹׂתָם. Vayikrá Moshé el kol Yisrael vayómer alehém shemá Yisrael et hachukím ve'et hamishpatím asher anochí dovér be'oznechém hayóm ulmadtém otám ushmartém la'asotám En Mozes riep heel Israël bijeen, en zei tegen hen: Hoor, Israël, de verordeningen en de bepalingen die ik heden ten aanhoren van u spreek; leer ze en let erop ze te doen.
5:2 יְהוָה אֱלֹהֵינוּ כָּרַת עִמָּנוּ בְּרִית בְּחֹרֵב. Adonay Elohénu karát imánu berít beChorév De Adonai, onze Elohim, heeft met ons een verbond gesloten bij Horeb.
5:3 לֹא אֶת־אֲבֹתֵינוּ כָּרַת יְהוָה אֶת־הַבְּרִית הַזֹּאת כִּי אִתָּנוּ אֲנַחְנוּ אֵלֶּה פֹה הַיּוֹם כֻּלָּנוּ חַיִּים. Lo et avotéinu karát Adonay et haberít hazót ki itánu anáchnu éle po hayóm kulánu chayím Niet met onze vaderen heeft de Adonai dit verbond gesloten, maar met ons, degenen van ons die heden hier zijn, allen die wij leven.
5:4 פָּנִים בְּפָנִים דִּבֶּר יְהוָה עִמָּכֶם בָּהָר מִתּוֹךְ הָאֵשׁ. Paním befaním dibér Adonay imachém bahár mitóch ha'ésh Van aangezicht tot aangezicht sprak de Adonai met u op de berg, uit het midden van het vuur.
5:5 אָנֹכִי עֹמֵד בֵּין־יְהוָה וּבֵינֵיכֶם בָּעֵת הַהִוא לְהַגִּיד לָכֶם אֶת־דְּבַר יְהוָה כִּי יְרֵאתֶם מִפְּנֵי הָאֵשׁ וְלֹא־עֲלִיתֶם בָּהָר לֵאמֹר. Anochí omed beín Adonay uveinechém ba'et hahí lehagíd lachém et devár Adonay ki yerétem mipné ha'ésh veló alitém bahár lemor Ik stond toen tussen de Adonai en u, om u het woord van de Adonai bekend te maken; want u was bevreesd vanwege het vuur, en klom niet op de berg. En Hij zei:
5:6 אָנֹכִי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֲשֶׁר הוֹצֵאתִיךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם מִבֵּית עֲבָדִים. Anochí Adonay Elohécha asher hotzetícha me'éretz Mitzráyim mibéit avadím Ik ben de Adonai, uw Elohim, die u uit het land Egypte, uit het slavenhuis, geleid heeft.
5:7 לֹא־יִהְיֶה לְךָ אֱלֹהִים אֲחֵרִים עַל־פָּנָיַ. Lo yihyé lechá elohím acherím al panáy U zult geen andere goden voor Mijn aangezicht hebben.
5:8 לֹא־תַעֲשֶׂה לְךָ פֶסֶל כָּל־תְּמוּנָה אֲשֶׁר בַּשָּׁמַיִם מִמַּעַל וַאֲשֶׁר בָּאָרֶץ מִתָּחַת וַאֲשֶׁר בַּמַּיִם מִתַּחַת לָאָרֶץ. Lo ta'asé lechá pésel kol temuná asher bashamáyim mimá'al va'asher ba'áretz mitáchat va'asher bamáyim mitáchat la'áretz U zult zich geen gesneden beeld maken, geen enkele gelijkenis van wat boven in de hemel is, of beneden op de aarde, of in het water onder de aarde;
5:9 לֹא־תִשְׁתַּחֲוֶה לָהֶם וְלֹא תָעָבְדֵם כִּי אָנֹכִי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֵל קַנָּא פֹּקֵד עֲוֺן אָבוֹת עַל־בָּנִים וְעַל־שִׁלֵּשִׁים וְעַל־רִבֵּעִים לְשֹׂנְאָי. Lo tishtachavé lahém veló ta'avdém ki anochí Adonay Elohécha El kaná poked avón avót al baním ve'ál shileshím ve'ál ribe'ím lesone'áy u zult zich daarvoor niet neerbuigen en ze niet dienen; want Ik, de Adonai, uw Elohim, ben een naijverige Elohim, die de ongerechtigheid van de vaderen bezoekt aan de kinderen, tot in het derde en vierde geslacht van hen die Mij haten,
5:10 וְעֹשֶׂה חֶסֶד לַאֲלָפִים לְאֹהֲבַי וּלְשֹׁמְרֵי מִצְוֺתָו. Ve'osé chésed la'alafím le'ohaváy ulshomré mitzvotáv maar barmhartigheid bewijst aan duizenden van hen die Mij liefhebben en Mijn geboden houden.
5:11 לֹא תִשָּׂא אֶת־שֵׁם־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לַשָּׁוְא כִּי לֹא יְנַקֶּה יְהוָה אֵת אֲשֶׁר־יִשָּׂא אֶת־שְׁמוֹ לַשָּׁוְא. Lo tisá et shem Adonay Elohécha lasháv ki lo yenaké Adonay et asher yisá et shemó lasháv U zult de naam van de Adonai, uw Elohim, niet ijdel gebruiken; want de Adonai zal niet voor onschuldig houden wie Zijn naam ijdel gebruikt.
5:12 שָׁמוֹר אֶת־יוֹם הַשַׁבָּת לְקַדְּשׁוֹ כַּאֲשֶׁר צִוְּךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ. Shamór et yom haShabát lekadeshó ka'asher tzivchá Adonay Elohécha Neem de sabbatdag in acht om die te heiligen, zoals de Adonai, uw Elohim, u geboden heeft.
5:13 שֵׁשֶׁת יָמִים תַּעֲבֹד וְעָשִׂיתָ כָּל־מְלַאכְתֶּךָ. Shéshet yamím ta'avód ve'asíta kol melachtécha Zes dagen zult u arbeiden en al uw werk doen;
5:14 וְיוֹם הַשְּׁבִיעִי שַׁבָּת לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ לֹא תַעֲשֶׂה כָל־מְלָאכָה אַתָּה וּבִנְךָ־וּבִתֶּךָ וְעַבְדְּךָ־וַאֲמָתֶךָ וְשׁוֹרְךָ וַחֲמֹרְךָ וְכָל־בְּהֶמְתֶּךָ וְגֵרְךָ אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ לְמַעַן יָנוּחַ עַבְדְּךָ וַאֲמָתְךָ כָּמוֹךָ. Veyóm hashevi'í Shabát laAdonay Elohécha lo ta'asé chol melachá atá uvinchá uvitécha ve'avdechá va'amatécha veshorchá vachamorchá vechol behemtécha vegerchá asher bish'arécha lemá'an yanúach avdechá va'amatchá kamócha maar de zevende dag is de sabbat van de Adonai, uw Elohim; daarop zult u geen enkel werk doen, u niet, noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw rund, noch uw ezel, noch enig vee van u, noch de vreemdeling die binnen uw poorten is, opdat uw dienstknecht en uw dienstmaagd rusten zoals u.
5:15 וְזָכַרְתָּ כִּי־עֶבֶד הָיִיתָ בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם וַיֹּצִאֲךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ מִשָּׁם בְּיָד חֲזָקָה וּבִזְרֹעַ נְטוּיָה עַל־כֵּן צִוְּךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לַעֲשׂוֹת אֶת־יוֹם הַשַׁבָּת. Vezachárta ki éved hayíta be'éretz Mitzráyim vayotzi'achá Adonay Elohécha misham beyád chazaká uvizróa netuyá al ken tzivchá Adonay Elohécha la'asot et yom haShabát En bedenk dat u een slaaf was in het land Egypte, en dat de Adonai, uw Elohim, u vandaar geleid heeft met sterke hand en uitgestrekte arm; daarom heeft de Adonai, uw Elohim, u geboden de sabbatdag te houden.
5:16 כַּבֵּד אֶת־אָבִיךָ וְאֶת־אִמֶּךָ כַּאֲשֶׁר צִוְּךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לְמַעַן יַאֲרִיכֻן יָמֶיךָ וּלְמַעַן יִיטַב לָךְ עַל הָאֲדָמָה אֲשֶׁר־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ נֹתֵן לָךְ. Kabéd et avícha ve'et imécha ka'asher tzivchá Adonay Elohécha lemá'an ya'arichún yamécha ulmá'an yitáv lechá al ha'adamá asher Adonay Elohécha notén lach Eer uw vader en uw moeder, zoals de Adonai, uw Elohim, u geboden heeft, opdat uw dagen verlengd worden, en opdat het u goed gaat op het land dat de Adonai, uw Elohim, u geeft.
5:17 לֹא תִּרְצָח׃ וְלֹא תִּנְאָף׃ וְלֹא תִּגְנֹב׃ וְלֹא־תַעֲנֶה בְרֵעֲךָ עֵד שָׁוְא. Lo tirtzách veló tin'áf veló tignóv veló ta'ané vere'achá ed shav U zult niet doodslaan. Ook zult u geen overspel plegen. Ook zult u niet stelen. Ook zult u geen vals getuigenis spreken tegen uw naaste.
5:18 וְלֹא תַחְמֹד אֵשֶׁת רֵעֶךָ וְלֹא תִתְאַוֶּה בֵּית רֵעֶךָ שָׂדֵהוּ וְעַבְדּוֹ וַאֲמָתוֹ שׁוֹרוֹ וַחֲמֹרוֹ וְכֹל אֲשֶׁר לְרֵעֶךָ. Veló tachmód éshet re'écha veló titavé beit re'écha sadéhu ve'avdó va'amató shoró vachamoró vechól asher lere'écha Ook zult u niet begeren de vrouw van uw naaste, evenmin zult u verlangen naar het huis van uw naaste, zijn akker, zijn dienstknecht, zijn dienstmaagd, zijn rund, zijn ezel, of iets dat van uw naaste is.

5e Aliyah — Devarim 5:19-6:3 (Joodse nummering)

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
5:19 אֶת־הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה דִּבֶּר יְהוָה אֶל־כָּל־קְהַלְכֶם בָּהָר מִתּוֹךְ הָאֵשׁ הֶעָנָן וְהָעֲרָפֶל קוֹל גָּדוֹל וְלֹא יָסָף וַיִּכְתְּבֵם עַל־שְׁנֵי לֻחֹת אֲבָנִים וַיִּתְּנֵם אֵלָי. Et hadevarím ha'éle dibér Adonay el kol kehalchém bahár mitóch ha'ésh he'anán veha'arafél kol gadól veló yasáf vayichtevém al shné luchót avaním vayiteném elay Deze woorden sprak de Adonai tot heel uw gemeente op de berg, uit het midden van het vuur, de wolk en de donkerheid, met luide stem; en Hij voegde er niets meer aan toe. En Hij schreef ze op twee stenen tafelen en gaf ze aan mij.
5:20 וַיְהִי כְּשָׁמְעֲכֶם אֶת־הַקּוֹל מִתּוֹךְ הַחֹשֶׁךְ וְהָהָר בֹּעֵר בָּאֵשׁ וַתִּקְרְבוּן אֵלַי כָּל־רָאשֵׁי שִׁבְטֵיכֶם וְזִקְנֵיכֶם. Vayehí keshom'achém et hakol mitóch hachóshech vehahár bo'ér ba'ésh vatikrevún elay kol rashé shivtechém vezikneichém En het gebeurde, toen u de stem hoorde uit het midden van de duisternis, terwijl de berg van vuur brandde, dat u tot mij naderde, alle hoofden van uw stammen en uw oudsten,
5:21 וַתֹּאמְרוּ הֵן הֶרְאָנוּ יְהוָה אֱלֹהֵינוּ אֶת־כְּבֹדוֹ וְאֶת־גָּדְלוֹ וְאֶת־קֹלוֹ שָׁמַעְנוּ מִתּוֹךְ הָאֵשׁ הַיּוֹם הַזֶּה רָאִינוּ כִּי־יְדַבֵּר אֱלֹהִים אֶת־הָאָדָם וָחָי. Vatómerú hen her'ánu Adonay Elohénu et kevodó ve'et godló ve'et koló shamánu mitóch ha'ésh hayóm hazé ra'ínu ki yedabér Elohím et ha'adám vacháy en u zei: Zie, de Adonai, onze Elohim, heeft ons Zijn heerlijkheid en Zijn grootheid getoond, en wij hebben Zijn stem gehoord uit het midden van het vuur; heden hebben wij gezien dat Elohim met de mens spreekt, en deze blijft in leven.
5:22 וְעַתָּה לָמָּה נָמוּת כִּי תֹאכְלֵנוּ הָאֵשׁ הַגְּדֹלָה הַזֹּאת אִם־יֹסְפִים אֲנַחְנוּ לִשְׁמֹעַ אֶת־קוֹל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ עוֹד וָמָתְנוּ. Ve'atá lama namút ki tochlénu ha'ésh hagdolá hazót im yosfím anáchnu lishmóa et kol Adonay Elohénu od vamátnu Nu dan, waarom zouden wij sterven? Want dit grote vuur zal ons verteren; als wij nog langer de stem van de Adonai, onze Elohim, horen, zullen wij sterven.
5:23 כִּי מִי כָל־בָּשָׂר אֲשֶׁר שָׁמַע קוֹל אֱלֹהִים חַיִּים מְדַבֵּר מִתּוֹךְ־הָאֵשׁ כָּמֹנוּ וַיֶּחִי. Ki mi chol basár asher shamá kol Elohím chayím medabér mitóch ha'ésh kamónu vayéchi Want wie van al wat vlees is, heeft ooit de stem van de levende Elohim horen spreken uit het midden van het vuur, zoals wij, en is in leven gebleven?
5:24 קְרַב אַתָּה וּשֲׁמָע אֵת כָּל־אֲשֶׁר יֹאמַר יְהוָה אֱלֹהֵינוּ וְאַתְּ תְּדַבֵּר אֵלֵינוּ אֵת כָּל־אֲשֶׁר יְדַבֵּר יְהוָה אֱלֹהֵינוּ אֵלֶיךָ וְשָׁמַעְנוּ וְעָשִׂינוּ. Kerav atá ushmá et kol asher yomár Adonay Elohénu ve'át tedabér eléinu et kol asher yedabér Adonay Elohénu elécha veshamánu ve'asínu Nader u, en hoor alles wat de Adonai, onze Elohim, zegt, en zeg ons alles wat de Adonai, onze Elohim, tot u spreekt, en wij zullen horen en het doen.
5:25 וַיִּשְׁמַע יְהוָה אֶת־קוֹל דִּבְרֵיכֶם בְּדַבֶּרְכֶם אֵלָי וַיֹּאמֶר יְהוָה אֵלַי שָׁמַעְתִּי אֶת־קוֹל דִּבְרֵי הָעָם הַזֶּה אֲשֶׁר דִּבְּרוּ אֵלֶיךָ הֵיטִיבוּ כָּל־אֲשֶׁר דִּבֵּרוּ. Vayishmá Adonay et kol divrechém bedaberchém elay vayómer Adonay elay shamáti et kol divré ha'ám hazé asher diberú elécha heitívu kol asher diberú En de Adonai hoorde de stem van uw woorden toen u tot mij sprak, en de Adonai zei tegen mij: Ik heb de stem gehoord van de woorden van dit volk, die zij tot u gesproken hebben; zij hebben goed gesproken in alles wat zij gezegd hebben.
5:26 מִי־יִתֵּן וְהָיָה לְבָבָם זֶה לָהֶם לְיִרְאָה אֹתִי וְלִשְׁמֹר אֶת־כָּל־מִצְוֺתַי כָּל־הַיָּמִים לְמַעַן יִיטַב לָהֶם וְלִבְנֵיהֶם לְעֹלָם. Mi yitén vehayá levavám ze lahém leyir'á otí velishmór et kol mitzvotáy kol hayamím lemá'an yitáv lahém velivnehém le'olám Och, hadden zij toch zulk een hart, om Mij te vrezen en al Mijn geboden altijd te houden, opdat het hun en hun kinderen voor eeuwig goed zou gaan!
5:27 לֵךְ אֱמֹר לָהֶם שׁוּבוּ לָכֶם לְאָהֳלֵיכֶם. Lech emór lahém shúvu lachém le'ohalechém Ga, zeg tot hen: Keer terug naar uw tenten.
5:28 וְאַתָּה פֹּה עֲמֹד עִמָּדִי וַאֲדַבְּרָה אֵלֶיךָ אֵת כָּל־הַמִּצְוָה וְהַחֻקִּים וְהַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר תְּלַמְּדֵם וְעָשׂוּ בָאָרֶץ אֲשֶׁר אָנֹכִי נֹתֵן לָהֶם לְרִשְׁתָּהּ. Ve'atá po amód imadí va'adabra elécha et kol hamitzvá vehachukím vehamishpatím asher telamedém ve'asú va'áretz asher anochí notén lahém lerishtá Maar u, blijf hier bij Mij, en Ik zal u alle geboden, verordeningen en bepalingen zeggen die u hun zult leren, opdat zij die doen in het land dat Ik hun geef om in bezit te nemen.
5:29 וּשְׁמַרְתֶּם לַעֲשׂוֹת כַּאֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֶתְכֶם לֹא תָסֻרוּ יָמִין וּשְׂמֹאל. Ushmartém la'asot ka'asher tzivá Adonay Elohechém etchém lo tasúru yamín usmol Let er dan op te doen zoals de Adonai, uw Elohim, u geboden heeft; wijk niet af, noch naar rechts, noch naar links.
5:30 בְּכָל־הַדֶּרֶךְ אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֶתְכֶם תֵּלֵכוּ לְמַעַן תִּחְיוּן וְטוֹב לָכֶם וְהַאֲרַכְתֶּם יָמִים בָּאָרֶץ אֲשֶׁר תִּירָשׁוּן. Bechol hadérech asher tzivá Adonay Elohechém etchém teléchu lemá'an tichyún vetóv lachém veha'arachtém yamím ba'áretz asher tirashún Wandel op heel de weg die de Adonai, uw Elohim, u geboden heeft, opdat u leeft, en het u goed gaat, en u uw dagen verlengt in het land dat u in bezit zult nemen.
6:1 וְזֹאת הַמִּצְוָה הַחֻקִּים וְהַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם לְלַמֵּד אֶתְכֶם לַעֲשׂוֹת בָּאָרֶץ אֲשֶׁר אַתֶּם עֹבְרִים שָׁמָּה לְרִשְׁתָּהּ. Vezót hamitzvá hachukím vehamishpatím asher tzivá Adonay Elohechém lelamed etchém la'asot ba'áretz asher atém ovrím shama lerishtá En dit is het gebod, de verordeningen en de bepalingen die de Adonai, uw Elohim, geboden heeft u te leren, opdat u die doet in het land waarnaartoe u trekt om het in bezit te nemen,
6:2 לְמַעַן תִּירָא אֶת־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לִשְׁמֹר אֶת־כָּל־חֻקֹּתָיו וּמִצְוֺתָיו אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּךָ אַתָּה וּבִנְךָ וּבֶן־בִּנְךָ כֹּל יְמֵי חַיֶּיךָ וּלְמַעַן יַאֲרִכֻן יָמֶיךָ. Lemá'an tirá et Adonay Elohécha lishmór et kol chukotáv umitzvotáv asher anochí metzavécha atá uvinchá uvén binchá kol yemé chayécha ulmá'an ya'arichún yamécha opdat u de Adonai, uw Elohim, vreest, door al Zijn verordeningen en Zijn geboden te houden die ik u gebied, u en uw zoon en uw kleinzoon, al de dagen van uw leven, en opdat uw dagen verlengd worden.
6:3 וְשָׁמַעְתָּ יִשְׂרָאֵל וְשָׁמַרְתָּ לַעֲשׂוֹת אֲשֶׁר יִיטַב לְךָ וַאֲשֶׁר תִּרְבּוּן מְאֹד כַּאֲשֶׁר דִּבֶּר יְהוָה אֱלֹהֵי אֲבֹתֶיךָ לָךְ אֶרֶץ זָבַת חָלָב וּדְבָשׁ. Veshamá'ta Yisrael veshamárta la'asot asher yitáv lechá va'asher tirbún me'ód ka'asher dibér Adonay Elohé avotécha lachá éretz zavát chaláv udvásh Hoor dan, Israël, en let erop het te doen, opdat het u goed gaat, en u zeer vermenigvuldigt, zoals de Adonai, de Elohe van uw vaderen, u beloofd heeft, in een land dat overvloeit van melk en honing.

6e Aliyah — Devarim 6:4-6:25 (Sjema en Veahavta)

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
6:4 שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ יְהוָה אֶחָד. Shemá Yisrael, Adonay Elohénu, Adonay Echád Hoor, Israël: de Adonai, onze Elohim, de Adonai is één.
6:5 וְאָהַבְתָּ אֵת יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּכָל־לְבָבְךָ וּבְכָל־נַפְשְׁךָ וּבְכָל־מְאֹדֶךָ. Ve'ahavtá et Adonay Elohécha bechol levavchá uvechol nafshechá uvechol me'odécha En u zult de Adonai, uw Elohim, liefhebben met heel uw hart, met heel uw ziel en met al uw kracht.
6:6 וְהָיוּ הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם עַל־לְבָבֶךָ. Vehayú hadevarím ha'éle asher anochí metzavchá hayóm al levavécha En deze woorden die ik u heden gebied, zullen in uw hart zijn;
6:7 וְשִׁנַּנְתָּם לְבָנֶיךָ וְדִבַּרְתָּ בָּם בְּשִׁבְתְּךָ בְּבֵיתֶךָ וּבְלֶכְתְּךָ בַדֶּרֶךְ וּבְשָׁכְבְּךָ וּבְקוּמֶךָ. Veshinantám levanécha vedibárta bam beshivtechá beveitécha uvlechtechá badérech uveshochbechá uvekumécha en u zult ze uw kinderen inprenten en erover spreken, als u in uw huis zit en als u onderweg gaat, als u neerligt en als u opstaat.
6:8 וּקְשַׁרְתָּם לְאוֹת עַל־יָדֶךָ וְהָיוּ לְטֹטָפֹת בֵּין עֵינֶיךָ. Ukshartám le'ot al yadécha vehayú letotafót ben einécha En u zult ze als een teken op uw hand binden, en zij zullen als een voorhoofdsband tussen uw ogen zijn;
6:9 וּכְתַבְתָּם עַל־מְזוּזֹת בֵּיתֶךָ וּבִשְׁעָרֶיךָ. Uchtavtám al mezuzót beitécha uvish'arécha en u zult ze op de deurposten van uw huis en op uw poorten schrijven.
6:10 וְהָיָה כִּי יְבִיאֲךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֶל־הָאָרֶץ אֲשֶׁר נִשְׁבַּע לַאֲבֹתֶיךָ לְאַבְרָהָם לְיִצְחָק וּלְיַעֲקֹב לָתֶת לָךְ עָרִים גְּדֹלֹת וְטֹבֹת אֲשֶׁר לֹא־בָנִיתָ. Vehayá ki yevi'achá Adonay Elohécha el ha'áretz asher nishbá la'avotécha le'Avrahám leYitzchák ulYa'akóv latét lach arím guedolót vetovót asher lo baníta En het zal gebeuren, wanneer de Adonai, uw Elohim, u brengt in het land dat Hij uw vaderen gezworen heeft, aan Abraham, aan Isaak en aan Jakob, u te geven, met grote en goede steden, die u niet gebouwd hebt,
6:11 וּבָתִּים מְלֵאִים כָּל־טוּב אֲשֶׁר לֹא־מִלֵּאתָ וּבֹרֹת חֲצוּבִים אֲשֶׁר לֹא־חָצַבְתָּ כְּרָמִים וְזֵיתִים אֲשֶׁר לֹא־נָטָעְתָּ וְאָכַלְתָּ וְשָׂבָעְתָּ. Uvatím mele'ím kol tuv asher lo mile'ta uvorót chatzuvím asher lo chatzávta keramím vezeitím asher lo natáta ve'achálta vesavá'ta en huizen vol van alle goeds, die u niet gevuld hebt, en uitgehouwen putten, die u niet uitgehouwen hebt, wijngaarden en olijfbomen, die u niet geplant hebt — en u zult eten en verzadigd worden,
6:12 הִשָּׁמֶר לְךָ פֶּן־תִּשְׁכַּח אֶת־יְהוָה אֲשֶׁר הוֹצִיאֲךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם מִבֵּית עֲבָדִים. Hishámer lechá pen tishkách et Adonay asher hotzi'achá me'éretz Mitzráyim mibéit avadím wees dan op uw hoede dat u de Adonai niet vergeet, die u uit het land Egypte, uit het slavenhuis, geleid heeft.
6:13 אֶת־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ תִּירָא וְאֹתוֹ תַעֲבֹד וּבִשְׁמוֹ תִּשָּׁבֵעַ. Et Adonay Elohécha tirá ve'otó ta'avód uvishmó tishavéa De Adonai, uw Elohim, zult u vrezen, en Hem dienen, en bij Zijn naam zweren.
6:14 לֹא תֵלְכוּן אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים מֵאֱלֹהֵי הָעַמִּים אֲשֶׁר סְבִיבוֹתֵיכֶם. Lo telchún acharé elohím acherím me'elohé ha'amím asher sevivotechém U zult niet achter andere goden aan gaan, de goden van de volken die rondom u zijn,
6:15 כִּי אֵל קַנָּא יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּקִרְבֶּךָ פֶּן־יֶחֱרֶה אַף־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ בָּךְ וְהִשְׁמִידְךָ מֵעַל פְּנֵי הָאֲדָמָה. Ki El kaná Adonay Elohécha bekirbécha pen yecheré af Adonay Elohécha bach vehishmidchá me'ál pené ha'adamá want de Adonai, uw Elohim, is een naijverige Elohim in uw midden; opdat de toorn van de Adonai, uw Elohim, niet tegen u ontbrandt en Hij u van de aardbodem verdelgt.
6:16 לֹא תְנַסּוּ אֶת־יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם כַּאֲשֶׁר נִסִּיתֶם בַּמַּסָּה. Lo tenasú et Adonay Elohechém ka'asher nisitém baMasá U zult de Adonai, uw Elohim, niet verzoeken, zoals u Hem verzocht hebt bij Massa.
6:17 שָׁמוֹר תִּשְׁמְרוּן אֶת־מִצְוֺת יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם וְעֵדֹתָיו וְחֻקָּיו אֲשֶׁר צִוָּךְ. Shamór tishmerún et mitzvót Adonay Elohechém ve'edotáv vechukáv asher tzivchá U zult ijverig de geboden van de Adonai, uw Elohim, in acht nemen, en Zijn getuigenissen en Zijn verordeningen die Hij u geboden heeft.
6:18 וְעָשִׂיתָ הַיָּשָׁר וְהַטּוֹב בְּעֵינֵי יְהוָה לְמַעַן יִיטַב לָךְ וּבָאתָ וְיָרַשְׁתָּ אֶת־הָאָרֶץ הַטֹּבָה אֲשֶׁר־נִשְׁבַּע יְהוָה לַאֲבֹתֶיךָ. Ve'asíta hayashár vehatóv be'einé Adonay lemá'an yitáv lach uváta veyarásh'ta et ha'áretz hatová asher nishbá Adonay la'avotécha En u zult doen wat recht en goed is in de ogen van de Adonai, opdat het u goed gaat, en u binnengaat en het goede land in bezit neemt dat de Adonai uw vaderen gezworen heeft,
6:19 לַהֲדֹף אֶת־כָּל־אֹיְבֶיךָ מִפָּנֶיךָ כַּאֲשֶׁר דִּבֶּר יְהוָה. Lahadóf et kol oyvécha mipanécha ka'asher dibér Adonay om al uw vijanden voor u te verdrijven, zoals de Adonai gesproken heeft.
6:20 כִּי־יִשְׁאָלְךָ בִנְךָ מָחָר לֵאמֹר מָה הָעֵדֹת וְהַחֻקִּים וְהַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה אֱלֹהֵינוּ אֶתְכֶם. Ki yish'alchá binchá machár lemor ma ha'edót vehachukím vehamishpatím asher tzivá Adonay Elohénu etchém Wanneer uw zoon u later vraagt, zeggende: Wat betekenen de getuigenissen, de verordeningen en de bepalingen die de Adonai, onze Elohim, u geboden heeft?
6:21 וְאָמַרְתָּ לְבִנְךָ עֲבָדִים הָיִינוּ לְפַרְעֹה בְּמִצְרָיִם וַיּוֹצִיאֵנוּ יְהוָה מִמִּצְרַיִם בְּיָד חֲזָקָה. Ve'amárta levinchá avadím hayínu leFar'ó beMitzráyim vayotzi'énu Adonay miMitzráyim beyád chazaká dan zult u tegen uw zoon zeggen: Wij waren slaven van de farao in Egypte, en de Adonai leidde ons met sterke hand uit Egypte;
6:22 וַיִּתֵּן יְהוָה אוֹתֹת וּמֹפְתִים גְּדֹלִים וְרָעִים בְּמִצְרַיִם בְּפַרְעֹה וּבְכָל־בֵּיתוֹ לְעֵינֵינוּ. Vayitén Adonay otót umoftím guedolím vera'ím beMitzráyim beFar'ó uvechol beitó le'eynéinu en de Adonai deed tekenen en wonderen, groot en verschrikkelijk, aan Egypte, aan de farao en aan heel zijn huis, voor onze ogen;
6:23 וְאוֹתָנוּ הוֹצִיא מִשָּׁם לְמַעַן הָבִיא אֹתָנוּ לָתֶת לָנוּ אֶת־הָאָרֶץ אֲשֶׁר נִשְׁבַּע לַאֲבֹתֵינוּ. Ve'otánu hotzí misham lemá'an haví otánu latét lánu et ha'áretz asher nishbá la'avotéinu en Hij leidde ons vandaar, om ons binnen te brengen, om ons het land te geven dat Hij onze vaderen gezworen heeft.
6:24 וַיְצַוֵּנוּ יְהוָה לַעֲשׂוֹת אֶת־כָּל־הַחֻקִּים הָאֵלֶּה לְיִרְאָה אֶת־יְהוָה אֱלֹהֵינוּ לְטוֹב לָנוּ כָּל־הַיָּמִים לְחַיֹּתֵנוּ כְּהַיּוֹם הַזֶּה. Vayetzavénu Adonay la'asot et kol hachukím ha'éle leyir'á et Adonay Elohénu letóv lánu kol hayamím lechayoténu kehayóm hazé En de Adonai gebood ons al deze verordeningen te doen, de Adonai, onze Elohim, te vrezen, tot ons welzijn altijd, opdat Hij ons in het leven zou behouden, zoals heden.
6:25 וּצְדָקָה תִּהְיֶה־לָּנוּ כִּי־נִשְׁמֹר לַעֲשׂוֹת אֶת־כָּל־הַמִּצְוָה הַזֹּאת לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֵינוּ כַּאֲשֶׁר צִוָּנוּ. Utzedaká tihyé lánu ki nishmór la'asot et kol hamitzvá hazót lifné Adonay Elohénu ka'asher tzivánu En het zal ons gerechtigheid zijn, als wij erop letten heel dit gebod te doen voor het aangezicht van de Adonai, onze Elohim, zoals Hij ons geboden heeft.

7e Aliyah — Devarim 7:1-7:11

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
7:1 כִּי יְבִיאֲךָ יְהוָה אֱלֹהֶיךָ אֶל־הָאָרֶץ אֲשֶׁר־אַתָּה בָא־שָׁמָּה לְרִשְׁתָּהּ וְנָשַׁל גּוֹיִם־רַבִּים מִפָּנֶיךָ הַחִתִּי וְהַגִּרְגָּשִׁי וְהָאֱמֹרִי וְהַכְּנַעֲנִי וְהַפְּרִזִּי וְהַחִוִּי וְהַיְבוּסִי שִׁבְעָה גוֹיִם רַבִּים וַעֲצוּמִים מִמֶּךָּ. Ki yevi'achá Adonay Elohécha el ha'áretz asher atá va shama lerishtá venashál goyím rabím mipanécha haChití vehaGuirgashí veha'Emorí vehaKená'aní vehaPerizí vehaChiví vehaYevusí shivá goyím rabím va'atzumím miméka Wanneer de Adonai, uw Elohim, u in het land brengt waar u naartoe gaat om het in bezit te nemen, en vele volken voor u verdreven heeft, de Hethieten, de Girgasieten, de Amorieten, de Kanaänieten, de Perizzieten, de Hevieten en de Jebusieten, zeven volken, groter en machtiger dan u,
7:2 וּנְתָנָם יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לְפָנֶיךָ וְהִכִּיתָם הַחֲרֵם תַּחֲרִים אֹתָם לֹא־תִכְרֹת לָהֶם בְּרִית וְלֹא תְחָנֵּם. Untanám Adonay Elohécha lefanécha vehikitám hacharém tacharím otám lo tichrót lahém berít veló techanem en de Adonai, uw Elohim, hen aan u overgeeft, zult u hen verslaan en hen geheel met de ban slaan; u zult geen verbond met hen sluiten, noch hun genade bewijzen.
7:3 וְלֹא תִתְחַתֵּן בָּם בִּתְּךָ לֹא־תִתֵּן לִבְנוֹ וּבִתּוֹ לֹא־תִקַּח לִבְנֶךָ. Veló titchatén bam bitchá lo titén livnó uvitó lo tikách livnécha Ook zult u zich niet met hen verzwageren; uw dochter zult u niet aan zijn zoon geven, noch zijn dochter voor uw zoon nemen.
7:4 כִּי־יָסִיר אֶת־בִּנְךָ מֵאַחֲרַי וְעָבְדוּ אֱלֹהִים אֲחֵרִים וְחָרָה אַף־יְהוָה בָּכֶם וְהִשְׁמִידְךָ מַהֵר. Ki yasír et binchá me'acharáy ve'avdú elohím acherím vechará af Adonay bachém vehishmidchá mahér Want hij zal uw zoon van Mij afkeren, zodat zij andere goden dienen; zo zal de toorn van de Adonai tegen u ontbranden en u snel verdelgen.
7:5 כִּי־אִם־כֹּה תַעֲשׂוּ לָהֶם מִזְבְּחֹתֵיהֶם תִּתֹּצוּ וּמַצֵּבֹתָם תְּשַׁבֵּרוּ וַאֲשֵׁירֵהֶם תְּגַדֵּעוּן וּפְסִילֵיהֶם תִּשְׂרְפוּן בָּאֵשׁ. Ki im ko ta'asú lahém mizbechotehém titótzu umatzevotám teshabéru va'asheirehém tegade'ún ufsilehém tisrefún ba'ésh Maar zo zult u met hen doen: hun altaren zult u afbreken, hun gewijde stenen verbrijzelen, hun gewijde palen omhakken en hun gesneden beelden met vuur verbranden.
7:6 כִּי עַם קָדוֹשׁ אַתָּה לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ בְּךָ בָּחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ לִהְיוֹת לוֹ לְעַם סְגֻלָּה מִכֹּל הָעַמִּים אֲשֶׁר עַל־פְּנֵי הָאֲדָמָה. Ki am kadósh atá laAdonay Elohécha bechá bachár Adonay Elohécha liheyót lo le'ám segulá mikól ha'amím asher al pené ha'adamá Want u bent een heilig volk voor de Adonai, uw Elohim; de Adonai, uw Elohim, heeft u uitverkoren om Hem een bijzonder volk te zijn, boven alle volken die op de aardbodem zijn.
7:7 לֹא מֵרֻבְּכֶם מִכָּל־הָעַמִּים חָשַׁק יְהוָה בָּכֶם וַיִּבְחַר בָּכֶם כִּי־אַתֶּם הַמְעַט מִכָּל־הָעַמִּים. Lo merubchém mikól ha'amím chashák Adonay bachém vayivchár bachém ki atém hamát mikól ha'amím Niet omdat u talrijker was dan alle volken, heeft de Adonai u liefgehad en uitverkoren, want u was het kleinste van alle volken;
7:8 כִּי מֵאַהֲבַת יְהוָה אֶתְכֶם וּמִשָּׁמְרוּ אֶת־הַשְּׁבֻעָה אֲשֶׁר נִשְׁבַּע לַאֲבֹתֵיכֶם הוֹצִיא יְהוָה אֶתְכֶם בְּיָד חֲזָקָה וַיִּפְדְּךָ מִבֵּית עֲבָדִים מִיַּד פַּרְעֹה מֶלֶךְ־מִצְרָיִם. Ki me'ahavát Adonay etchém umishamrú et hashevuá asher nishbá la'avotechém hotzí Adonay etchém beyád chazaká vayifdécha mibéit avadím miyád Par'ó mélech Mitzráyim maar omdat de Adonai u liefhad, en omdat Hij de eed wilde houden die Hij uw vaderen gezworen had, heeft de Adonai u met sterke hand uitgeleid, en u verlost uit het slavenhuis, uit de hand van de farao, koning van Egypte.
7:9 וְיָדַעְתָּ כִּי־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ הוּא הָאֱלֹהִים הָאֵל הַנֶּאֱמָן שֹׁמֵר הַבְּרִית וְהַחֶסֶד לְאֹהֲבָיו וּלְשֹׁמְרֵי מִצְוֺתָו לְאֶלֶף דּוֹר. Veyadá'ta ki Adonay Elohécha hu ha'Elohím ha'El hane'emán shomér haberít vehachésed le'ohaváv ulshomré mitzvotáv le'élef dor Weet dan dat de Adonai, uw Elohim, Hij is Elohim, de trouwe Elohim, die het verbond en de goedertierenheid houdt tot in duizend geslachten voor hen die Hem liefhebben en Zijn geboden houden,
7:10 וּמְשַׁלֵּם לְשֹׂנְאָיו אֶל־פָּנָיו לְהַאֲבִידוֹ לֹא יְאַחֵר לְשֹׂנְאוֹ אֶל־פָּנָיו יְשַׁלֶּם־לוֹ. Umeshalém lesone'áv el panáv leha'avidó lo ye'achér lesone'ó el panáv yeshalém lo en die hen die Hem haten, in hun aangezicht vergeldt, om hen te verdelgen; Hij zal niet talmen tegenover wie Hem haat, in zijn aangezicht zal Hij het hem vergelden.
7:11 וְשָׁמַרְתָּ אֶת־הַמִּצְוָה וְאֶת־הַחֻקִּים וְאֶת־הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם לַעֲשׂוֹתָם. Veshamárta et hamitzvá ve'et hachukím ve'et hamishpatím asher anochí metzavchá hayóm la'asotám Houd dan het gebod, de verordeningen en de bepalingen die ik u heden gebied, om die te doen.

Maftir (herhaalt 7:9-7:11)

7:9 וְיָדַעְתָּ כִּי־יְהוָה אֱלֹהֶיךָ הוּא הָאֱלֹהִים הָאֵל הַנֶּאֱמָן שֹׁמֵר הַבְּרִית וְהַחֶסֶד לְאֹהֲבָיו וּלְשֹׁמְרֵי מִצְוֺתָו לְאֶלֶף דּוֹר. Veyadá'ta ki Adonay Elohécha hu ha'Elohím ha'El hane'emán shomér haberít vehachésed le'ohaváv ulshomré mitzvotáv le'élef dor Weet dan dat de Adonai, uw Elohim, Hij is Elohim, de trouwe Elohim, die het verbond en de goedertierenheid houdt tot in duizend geslachten voor hen die Hem liefhebben en Zijn geboden houden,
7:10 וּמְשַׁלֵּם לְשֹׂנְאָיו אֶל־פָּנָיו לְהַאֲבִידוֹ לֹא יְאַחֵר לְשֹׂנְאוֹ אֶל־פָּנָיו יְשַׁלֶּם־לוֹ. Umeshalém lesone'áv el panáv leha'avidó lo ye'achér lesone'ó el panáv yeshalém lo en die hen die Hem haten, in hun aangezicht vergeldt, om hen te verdelgen; Hij zal niet talmen tegenover wie Hem haat, in zijn aangezicht zal Hij het hem vergelden.
7:11 וְשָׁמַרְתָּ אֶת־הַמִּצְוָה וְאֶת־הַחֻקִּים וְאֶת־הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם לַעֲשׂוֹתָם. Veshamárta et hamitzvá ve'et hachukím ve'et hamishpatím asher anochí metzavchá hayóm la'asotám Houd dan het gebod, de verordeningen en de bepalingen die ik u heden gebied, om die te doen.

Haftara — Jesaja 40:1-26 (Sjabbat Nachamoe)

Audio Hebreeuws / Nederlands — in voorbereiding
40:1 נַחֲמוּ נַחֲמוּ עַמִּי יֹאמַר אֱלֹהֵיכֶם. Nachamú nachamú amí yomár Elohechém Troost, troost Mijn volk, zegt uw Elohim.
40:2 דַּבְּרוּ עַל־לֵב יְרוּשָׁלִַם וְקִרְאוּ אֵלֶיהָ כִּי מָלְאָה צְבָאָהּ כִּי נִרְצָה עֲוֺנָהּ כִּי לָקְחָה מִיַּד יְהוָה כִּפְלַיִם בְּכָל־חַטֹּאתֶיהָ. Daberú al lev Yerushaláyim vekir'ú eléha ki mal'á tzevaá ki nirtzá avonáh ki lakechá miyád Adonay kiflayim bechol chatoteha Spreek tot het hart van Jeruzalem, en roep haar toe dat haar strijd ten einde is, dat haar ongerechtigheid vergeven is, dat zij uit de hand van de Adonai dubbel ontvangen heeft voor al haar zonden.
40:3 קוֹל קוֹרֵא בַּמִּדְבָּר פַּנּוּ דֶּרֶךְ יְהוָה יַשְּׁרוּ בָּעֲרָבָה מְסִלָּה לֵאלֹהֵינוּ. Kol koré bamidbár panú dérech Adonay yasherú ba'aravá mesilá lelohénu Een stem roept: Bereid in de woestijn de weg van de Adonai; effen in de wildernis een baan voor onze Elohim.
40:4 כָּל־גֶּיא יִנָּשֵׂא וְכָל־הַר וְגִבְעָה יִשְׁפָּלוּ וְהָיָה הֶעָקֹב לְמִישׁוֹר וְהָרְכָסִים לְבִקְעָה. Kol géy yinasé vechol har vegivá yishpálu vehayá he'akóv lemishór veharechasím levikeá Elk dal zal verhoogd worden, en elke berg en heuvel verlaagd; het oneffene zal tot een vlakte worden, en de rotsbodem tot een vallei.
40:5 וְנִגְלָה כְּבוֹד יְהוָה וְרָאוּ כָל־בָּשָׂר יַחְדָּו כִּי פִּי יְהוָה דִּבֵּר. Venigla kevod Adonay vera'ú chol basár yachdáv ki pi Adonay dibér En de heerlijkheid van de Adonai zal geopenbaard worden, en alle vlees zal het samen zien; want de mond van de Adonai heeft het gesproken.
40:6 קוֹל אֹמֵר קְרָא וְאָמַר מָה אֶקְרָא כָּל־הַבָּשָׂר חָצִיר וְכָל־חַסְדּוֹ כְּצִיץ הַשָּׂדֶה. Kol omér kerá ve'amár ma ekrá kol habasár chatzír vechol chasdó ketzítz hasadé Een stem zei: Roep. En ik zei: Wat zal ik roepen? Alle vlees is gras, en al zijn schoonheid als een bloem van het veld.
40:7 יָבֵשׁ חָצִיר נָבֵל צִיץ כִּי רוּחַ יְהוָה נָשְׁבָה בּוֹ אָכֵן חָצִיר הָעָם. Yavésh chatzír navél tzitz ki rúach Adonay nashvá bo achén chatzír ha'ám Het gras verdort, de bloem verwelkt, omdat de adem van de Adonai erover blaast; voorwaar, het volk is gras.
40:8 יָבֵשׁ חָצִיר נָבֵל צִיץ וּדְבַר־אֱלֹהֵינוּ יָקוּם לְעוֹלָם. Yavésh chatzír navél tzitz udvár Elohénu yakúm le'olám Het gras verdort, de bloem verwelkt, maar het woord van onze Elohim bestaat voor eeuwig.
40:9 עַל הַר־גָּבֹהַ עֲלִי־לָךְ מְבַשֶּׂרֶת צִיּוֹן הָרִימִי בַכֹּחַ קוֹלֵךְ מְבַשֶּׂרֶת יְרוּשָׁלִָם הָרִימִי אַל־תִּירָאִי אִמְרִי לְעָרֵי יְהוּדָה הִנֵּה אֱלֹהֵיכֶם. Al har gavóha alí lach mevaséret Tzión harími vakóach koléch mevaséret Yerushaláyim harími al tira'í imrí le'aré Yehudá hine Elohechém O Sion, die goede boodschap brengt, klim op een hoge berg; o Jeruzalem, die goede boodschap brengt, verhef uw stem met kracht; verhef haar, wees niet bevreesd; zeg tegen de steden van Juda: Zie, uw Elohim!
40:10 הִנֵּה אֲדֹנָי יְהוִה בְּחָזָק יָבוֹא וּזְרֹעוֹ מֹשְׁלָה לוֹ הִנֵּה שְׂכָרוֹ אִתּוֹ וּפְעֻלָּתוֹ לְפָנָיו. Hine Adonay Elohim bechazák yavó uzroó moshlá lo hine secharó itó ufe'ulató lefanáv Zie, de Adonai Elohim komt met kracht, en Zijn arm zal voor Hem heersen; zie, Zijn loon is bij Hem en Zijn werk voor Zijn aangezicht.
40:11 כְּרֹעֶה עֶדְרוֹ יִרְעֶה בִּזְרֹעוֹ יְקַבֵּץ טְלָאִים וּבְחֵיקוֹ יִשָּׂא עָלוֹת יְנַהֵל. Kero'é edró yiré bizroó yekabétz telaím uvecheikó yisá alót yenahél Als een herder zal Hij Zijn kudde weiden; met Zijn arm zal Hij de lammeren bijeenbrengen en ze in Zijn schoot dragen, en de zogenden zachtjes leiden.
40:12 מִי־מָדַד בְּשָׁעֳלוֹ מַיִם וְשָׁמַיִם בַּזֶּרֶת תִּכֵּן וְכָל בַּשָּׁלִשׁ עֲפַר הָאָרֶץ וְשָׁקַל בַּפֶּלֶס הָרִים וּגְבָעוֹת בְּמֹאזְנָיִם. Mi madád besho'aló máyim veshamáyim bazéret tikén vechol bashalísh afár ha'áretz veshakál bapéles harím ugva'ót bemoznáyim Wie heeft de wateren met de holte van zijn hand gemeten, en de hemel met de span afgemeten, en het stof van de aarde in een maat begrepen, en de bergen met een waag gewogen en de heuvels met een weegschaal?
40:13 מִי־תִכֵּן אֶת־רוּחַ יְהוָה וְאִישׁ עֲצָתוֹ יוֹדִיעֶנּוּ. Mi tikén et rúach Adonay ve'ísh atzató yodi'énu Wie heeft de Geest van de Adonai bestuurd, of wie was Zijn raadsman en onderwees Hem?
40:14 אֶת־מִי נוֹעָץ וַיְבִינֵהוּ וַיְלַמְּדֵהוּ בְּאֹרַח מִשְׁפָּט וַיְלַמְּדֵהוּ דַעַת וְדֶרֶךְ תְּבוּנוֹת יוֹדִיעֶנּוּ. Et mi no'átz vayvinéhu vayelamdéhu be'órach mishpát vayelamdéhu dá'at vedérech tevunót yodi'énu Met wie heeft Hij raad gehouden, en wie gaf Hem inzicht, en leerde Hem het pad van het recht, en leerde Hem kennis, en toonde Hem de weg van het verstand?
40:15 הֵן גּוֹיִם כְּמַר מִדְּלִי וּכְשַׁחַק מֹאזְנַיִם נֶחְשָׁבוּ הֵן אִיִּים כַּדַּק יִטּוֹל. Hen goyím kemár midlí uchesháchak moznáyim nechshávu hen iyím kadák yitól Zie, de volken zijn als een druppel aan een emmer, en worden geacht als het fijne stof aan de weegschaal; zie, Hij heft de eilanden op als een stofje.
40:16 וּלְבָנוֹן אֵין דֵּי בָּעֵר וְחַיָּתוֹ אֵין דֵּי עוֹלָה. Ulevanón eyn day ba'ér vechayató eyn day olá En de Libanon is niet toereikend om te branden, noch zijn dieren toereikend voor een brandoffer.
40:17 כָּל־הַגּוֹיִם כְּאַיִן נֶגְדּוֹ מֵאֶפֶס וָתֹהוּ נֶחְשְׁבוּ־לוֹ. Kol hagoyím ke'áyin negdó me'éfes vatóhu nechshevú lo Alle volken zijn voor Hem als niets, en worden door Hem geacht minder dan niets en ijdelheid.
40:18 וְאֶל־מִי תְּדַמְּיוּן אֵל וּמַה־דְּמוּת תַּעַרְכוּ לוֹ. Ve'el mi tedamyún El uma demút ta'archú lo Met wie zult u dan Elohim vergelijken, of welk beeld zult u naast Hem stellen?
40:19 הַפֶּסֶל נָסַךְ חָרָשׁ וְצֹרֵף בַּזָּהָב יְרַקְּעֶנּוּ וּרְתֻקוֹת כֶּסֶף צוֹרֵף. Hapésel nasách charásh vetzoréf bazaháv yeraken vurtukót késef tzoréf De ambachtsman giet een afgodsbeeld, en de goudsmid overtrekt het met goud, en giet er zilveren ketenen voor.
40:20 הַמְסֻכָּן תְּרוּמָה עֵץ לֹא־יִרְקַב יִבְחָר חָרָשׁ חָכָם יְבַקֶּשׁ־לוֹ לְהָכִין פֶּסֶל לֹא יִמּוֹט. Hamsukán terumá etz lo yirkáv yivchár charásh chachám yevakésh lo lehachín pésel lo yimót Wie te arm is voor zo'n offer, kiest een hout dat niet rot; hij zoekt zich een bekwaam ambachtsman, om een gesneden beeld te maken dat niet wankelt.
40:21 הֲלוֹא תֵדְעוּ הֲלוֹא תִשְׁמָעוּ הֲלוֹא הֻגַּד מֵרֹאשׁ לָכֶם הֲלוֹא הֲבִינֹתֶם מוֹסְדוֹת הָאָרֶץ. Halo ted'ú halo tishmá'u halo hugád merósh lachém halo havinótem mosdót ha'áretz Weet u het niet? Hebt u het niet gehoord? Is het u niet van het begin af aan verkondigd? Hebt u het niet begrepen sinds de grondlegging van de aarde?
40:22 הַיֹּשֵׁב עַל־חוּג הָאָרֶץ וְיֹשְׁבֶיהָ כַּחֲגָבִים הַנּוֹטֶה כַדֹּק שָׁמַיִם וַיִּמְתָּחֵם כָּאֹהֶל לָשָׁבֶת. Hayoshév al chug ha'áretz veyoshevéha kachagavím hanoté chadók shamáyim vayimtachém ka'óhel lashávet Hij is het die troont boven de kring van de aarde, en haar bewoners zijn voor Hem als sprinkhanen; Hij spant de hemel uit als een gordijn, en spreidt hem uit als een tent om in te wonen;
40:23 הַנּוֹתֵן רוֹזְנִים לְאָיִן שֹׁפְטֵי אֶרֶץ כַּתֹּהוּ עָשָׂה. Hanotén roznim le'áyin shoftéy éretz katóhu asá Hij maakt de vorsten tot niets, maakt de rechters van de aarde tot ijdelheid.
40:24 אַף בַּל־נִטָּעוּ אַף בַּל־זֹרָעוּ אַף בַּל־שֹׁרֵשׁ בָּאָרֶץ גִּזְעָם וְגַם־נָשַׁף בָּהֶם וַיִּבָשׁוּ וּסְעָרָה כַּקַּשׁ תִּשָּׂאֵם. Af bal nitá'u af bal zoráu af bal shorésh ba'áretz gizám vegam nasháf bahém vayibáshu us'ará kakásh tisaém Nauwelijks zijn zij geplant, nauwelijks gezaaid, nauwelijks heeft hun stam wortel geschoten in de aarde, of Hij blaast op hen, en zij verdorren, en de storm voert hen weg als stoppels.
40:25 וְאֶל־מִי תְדַמְּיוּנִי וְאֶשְׁוֶה יֹאמַר קָדוֹשׁ. Ve'el mi tedamyúni ve'eshvé yomár Kadósh Met wie zult u Mij dan vergelijken, dat Ik hem gelijk zou zijn? zegt de Heilige.
40:26 שְׂאוּ־מָרוֹם עֵינֵיכֶם וּרְאוּ מִי־בָרָא אֵלֶּה הַמּוֹצִיא בְמִסְפָּר צְבָאָם לְכֻלָּם בְּשֵׁם יִקְרָא מֵרֹב אוֹנִים וְאַמִּיץ כֹּחַ אִישׁ לֹא נֶעְדָּר. Se'ú marom eineichém ur'ú mi bará éle hamotzí vemispár tzevaám lechulám beshém yikrá merov onim ve'amítz kóach ish lo nedár Hef uw ogen naar omhoog, en zie wie deze dingen geschapen heeft; Hij voert hun leger uit naar getal, roept ze allen bij name; vanwege de grootheid van Zijn kracht en de sterkte van Zijn macht ontbreekt er niet één.